Uitbreiding Van Gogh Museum

Een `voorbeeldig paviljoen' noemde Max van Rooy de nieuwbouw bij het Van Gogh Museum op het Museumplein in Amsterdam (NRC Handelsblad, 4 maart). In zijn beschrijving steekt hij de loftrompet over de creatie van de `wereldberoemde' architect Kisho Kurokawa. Toch maar enkele kanttekeningen bij de heiligverklaring van het Kurokawa-paviljoen. Belangrijkste kritiekpunt, waar Van Rooy in alle talen over zwijgt, is de brutale manier waarop het gebouw midden op het Museumplein is neergezet. Daarmee de stedenbouwkundige opzet van Amsterdams grootste plein bij de binnenstad negerend en doorbrekend. Het enorme gebouw staat ook steeds in de weg als je een aardig uitzicht op een van de mooie gebouwen rond het plein verwacht.

Ronduit misselijkmakend zijn de loftuitingen over de kostbare bouwmaterialen zoals het titanium. Alsof die kunnen goedmaken dat het, zoals iedereen kan zien, om een joekel van een hooghartig naar het plein volkomen afgesloten gebouw gaat. Dan Van Rooys merkwaardige beschrijving van nieuwe beelden, zoals onder de top afgesneden torens van het Rijksmuseum. Wie ziet er niet liever hele torens? De hele sfeer van de `glooiende lichte wanden' is buitengewoon pretentieus en daardoor in strijd met de schilderijen van de bezeten en wanhopige mens Van Gogh.

Niet alleen oncollegiaal, maar ook een wel zeer bijzondere vorm van cultuurbarbarij van Kurokawa is dat hij met zijn nieuwbouw het bestaande museum totaal onzichtbaar maakt. Of je het nu wel of niet mooi vindt, het Van Gogh Museum blijft het laatste werk van Gerrit Rietveld, wellicht Nederlands belangrijkste architect van deze eeuw.

De bouw van deze Japanse klaagmuur dan wel het Japanse koekoeksei is een miskleun van de eerste orde. Spoedig komt er nog een zeer volumineus nieuw gebouw voor de uitbreiding van het Stedelijk. En dan zijn er nog dat bespottelijke `ezelsoor' – de schuin oplopende helling tegenover Keyzer; die gruwelijke betonnen kubus tegenover het Concertgebouw; de nieuwe gebouwen achter het Rijksmuseum en wat nog allemaal zal volgen in het kader van de verloedering van het Museumplein. Het was verstandiger geweest wat kritischer om te gaan met het Japanse `cadeau' voor de stad.