TPG: wennen aan de beurs

TNT Post Groep, het voormalige PTT Post, wil graag groeien in expressdiensten en logistiek. Voorlopig wordt de winst nog gemaakt door de gewone postbode.

Even ging het gisteren toch nog mis bij TNT Post Groep. Een communicatiefout tussen de woordvoerders van het TPG-concern leidde er toe dat enkele persbureaus de cijfers al konden verspreiden, terwijl men op de effectenbeurs nog van niets wist. Ongelijkheid van informatie, oordeelde de beurs, waarna de handel in aandelen TPG voor een half uur werd stilgelegd. ,,Het is geen ramp, maar we zijn er ook niet blij mee'', verzuchtte een TPG-bestuurder temidden van het tumult. Om de mineur compleet te maken, ging het aandeel na de hervatting van de handel hard onderuit, ondanks een winstgroei over 1998 van 18 procent en de verwachting dat de winst dit jaar met 10 tot 15 procent zal toenemen.

En dat terwijl het post- en expressbedrijf de laatste maanden juist zo zijn best heeft gedaan op de Amsterdamse effectenbeurs. Groeide de toonaangevende beursindex AEX sinds 1 januari van dit jaar met 1,1 procent, het aandeel TPG steeg in dezelfde periode met 3,8 procent. Niet slecht voor een bedrijf dat binnen KPN als het wat zielige zusje van de snelle, dynamische telecomtak werd beschouwd. Sinds de afsplitsing in juni vorig jaar van KPN is TNT Post Groep het enige postbedrijf in de wereld met een beursnotering en een van de weinige bedrijven in die sector die goede winstcijfers kan laten zien.

Ondanks de doemverhalen die al decennialang het einde van de traditionele post voorspellen, is de rechttoe rechtaan sortering en distributie van brieven, kaarten en pakjes ook in 1998 weer de grootste pijler geweest onder de omzet- en winstcijfers van TPG. Van de totale omzet van 16,3 miljard gulden (1997: 15,3 miljard) was 47 procent afkomstig van postdochter PTT Nederland. Het bedrijfsresultaat (in 1998 uitgekomen op bijna 1,5 miljard gulden) steunt zelfs voor 78 procent op de bijdrage van `post'. Hoewel de omzetgroei van 7 procent in 1998 volgens TPG-bestuursvoorzitter A. Scheepbouwer `uitzonderlijk hoog' is, gaat het concern er inmiddels van uit dat de postactiviteiten de komende jaren niet zullen krimpen (zoals TPG begin jaren negentig nog vast geloofde), maar dat de groei vooralsnog op 2 a 4 procent per jaar zal liggen.

Vergeleken met de florissante resultaten van PTT Post steken de express-activiteiten wat magertjes af. Terwijl de omzet al bijna in dezelfde orde van grootte ligt (1998: 6,5 miljard gulden), is de bijdrage aan het bedrijfsresultaat slechts 14 procent. De oplossing ligt voor de hand: meer klanten werven, zodat de vliegtuigen, de vrachtwagens en de overslagcentra beter en efficienter gebruikt worden en de kosten per transactie vanzelf zakken. Volgens TPG is dat deels een kwestie van tijd. ,,De expressmarkt moet nog volwassen worden'', aldus Scheepbouwer. Via acquisities streeft TPG ernaar om binnen de grootste thuismarkt Europa een zo dicht mogelijk net van klanten te krijgen, waardoor de bezettingsgraad extra opgevoerd kan worden.

Om voor de margeverhoging niet alleen afhankelijk te zijn van klantengroei heeft TPG vorig jaar veel tijd en geld geïnvesteerd in het verbeteren van de interne samenwerking binnen express – een operatie die volgens Scheepbouwer noodzakelijk was, maar die vorig jaar de omzetgroei wel heeft getemperd omdat het management meer oog had voor de herstructurering dan voor de klantenwerving. ,,Dat is nu allemaal afgerond, dus daar merken we dit jaar niets meer van'', aldus Scheepbouwer. Andere oorzaken van de lager uitgevallen omzetgroei in express zijn de mindere economische situatie in Europa en de crisis in Azië.

Tegenover de groeiperspectieven in express (die geschat worden op meer dan tien procent per jaar) staat de felle concurrentie als keerzijde. De top van de markt, waar ook TPG zich via TNT toe rekent, wordt beheerst door een paar grote partijen als DHL, UPS en Fedex. Deze bedrijven zijn in staat om overal ter wereld en in (zonodig) zeer korte tijd opdrachten van zeer uiteenlopende omvang te bezorgen. Hoewel in dit segment volgens Scheepbouwer de markt volledig is verdeeld, merken ook deze ondernemingen de druk op de tarieven als gevolg van de prijzenslag die in het reguliere pakjesvervoer (,,met de vrachtwagen van A naar B'', aldus Scheepbouwer) wordt uitgevochten.

In logistiek, nu met een omzet in 1998 van 2,3 miljard gulden nog verreweg het kleinste onderdeel van TPG, moet de komende jaren het grote geld verdiend worden. Op dit moment heeft nog ruim driekwart van de bedrijven in Europa hun logistieke traject (voorraadbeheer, toelevering van halffabrikaten en onderdelen) in eigen beheer, maar daar komt volgens TPG snel verandering in.

,,We verwachten dat de omzetverdelingen binnen TPG over een paar jaar heel anders liggen dan nu, waarbij de bijdrage van logistiek veel groter zal zijn'', aldus Scheepbouwer. Vorig jaar lag de omzetgroei al rond de 20 procent: ,,We groeien daar zo hard als we aankunnen''.