Kevin, de held

Zou er echt een betere wereld bestaan dan die waarin je zelf leeft? Volgens Kevin Costner wel, en gezien het succes van zijn drie uur durende indianenepos Dances with Wolves (1990), dat met zeven Oscars bekroond werd, geloven miljoenen mensen dat met hem.

Costner speelt een luitenant tijdens de Burgeroorlog, die zijn oude leven tussen de brute blanken vaarwel zegt en zich bij een groep Siouxs aansluit. Hun harmonieuze levenswijze staat voor die `betere wereld', en Dances with Wolves speelt dan ook net als alle religies, politici en reisbrochures in op onze behoefte aan hoop op een mooier bestaan.

Nu is onze wereld niet de best denkbare van alle werelden, daar is deze te wreed voor, maar het alternatief dat Costner biedt is wat al te naïef. ,,Waren we met z'n allen maar wat meer indiaan, dan zouden we veel gelukkiger zijn.'' Zijn pleidooi levert mooie plaatjes op van eindeloze prairies en duizenden bizons, maar ons zicht wordt helaas belemmerd door Costners zelfingenomenheid. Als regisseur en producent voert hij zichzelf op als begripvolle, daadkrachtige held - hij redt maar liefst twee keer iemands leven - wat hij meende te moeten onderstrepen met een bombastische muziekscore.

Door die ijdelheid is Dances with Wolves niet die dappere film geworden die Costner hoopte te maken. De film zou de blanken een terechte les moeten leren over hun blinde expansiezucht en de tragedies die daarop volgen, en wil korte metten maken met de talloze westerns die de roodhuiden als oorlogszuchtige dieven voorstelden.

Costner verwart een dappere film echter met het opvoeren van een dappere hoofdpersoon, een fout die hij later weer zou maken in zijn prekerige The Postman. De protagonist is een man met visie, anders dan anderen, en dat zullen we weten ook. Costner noemde zijn film `een liefdesbrief aan het verleden', maar hij had het ook een liefdesbrief aan zichzelf kunnen noemen.

De meest vervelende scènes zijn die met de love interest, een door de indianen geadopteerde blanke vrouw die de meeste tijd met betraande ogen rondloopt. Ook heeft ze een grenzeloze adoratie voor haar man (,,I go where you go''). Je moet er niet aan denken dat dit de betere wereld is die nog te ontdekken valt.

Dances with Wolves (Kevin Costner, VS, 1990) in vier delen op dinsdagavond, SBS6, 20.25-21.35u.