Kabinet wil nieuwe sociale zekerheid

Werkgevers en werknemers krijgen samen met gemeenten een sleutelrol in de uitvoering van de sociale zekerheid. Sociale diensten, arbeidsbureaus en uitkeringsinstellingen zullen verdwijnen in hun huidige vorm.

Keuringsartsen in dienst van de overheid zullen gestationeerd worden bij commerciële verzekeraars en daar gaan bepalen of iemand recht heeft op een WAO-uitkering. Dat zijn de belangrijkste voorstellen uit de nota `kabinetsstandpunt structuur uitvoering werk en inkomen' die minister De Vries en staatssecretaris Hoogervorst (beiden Sociale Zaken) vandaag hebben gepresenteerd. Met de plannen, die de grootste naoorlogse reorganisatie betekenen in de sociale zekerheid, wil het kabinet de privatisering van de uitvoering van de sociale zekerheid combineren met het streven om dienstverlening voor werkzoekenden achter één overheidsloket te laten plaatshebben. ,,Dit voorstel moet de kaartenbakkencultuur uit de jaren tachtig doorbreken'', zei De Vries vanmiddag.

Het kabinet gaat ervan uit dat de uitvoering van sociale verzekeringen als de WW en de WAO, goedkoper wordt als concurrentie wordt toegelaten. De sociale premies kunnen dan omlaag. Uitvoerders zoals het GAK en Cadans worden daarom geprivatiseerd en op de nieuwe sociale zekerheidsmarkt zullen ook nieuwe toetreders worden toegelaten. Zo hebben bank ABN Amro en verzekeraar Aegon zich samen al gemeld bij De Vries en Hoogervorst.

Ook meent het kabinet dat uitkeringsgerechtigden beter en sneller aan een baan kunnen worden geholpen indien bemiddeling en bijstandsverlening door dezelfde organisatie worden verricht. Nu wordt dat nog gedaan door de arbeidsbureaus en de gemeentelijke sociale diensten. Zij gaan op in ruim 200 grotendeels nog op te richten Centra voor Werk en Inkomen (CWI's). Boven deze CWI's komt een landelijk instituut te staan. In het bestuur van dit zogenoemde LIWI nemen de sociale partners zitting, samen met vertegenwoordigers van gemeenten en onafhankelijke leden.

Dat de werkgevers en werknemers op deze manier betrokken worden bij de uitvoering van de sociale zekerheid is opmerkelijk. De sociale partners werden immers als schuldigen aangewezen voor het uit de hand lopen van de stijging van het aantal arbeidsongeschikten. Hun werd verweten gezamenlijk de WAO te hanteren om overtollig personeel kwijt te raken.

In de discussie die aan de vandaag gepresenteerde nota vooraf is gegaan stond de zogenoemde claimbeoordeling centraal. Het gaat daarbij om de beoordeling of iemand recht heeft op een WW- of WAO-uitkering. De sociale partners menen dat die beoordeling door de commerciële verzekeraars kan worden gedaan. Het kabinet vreest evenwel dat de verzekeraars elkaar gaan beconcurreren.

(Tekst nota via: www.nrc.nl/Doc)