`Juridisch getreiter' in zaak-Bouterse

Zeven jaar na het begin van het onderzoek is gisteren het proces-Bouterse begonnen. De rechtbank duldt niet langer uitstel. Advocaat A. Moszkowicz moet ophouden met het juridisch getreiter, was de magistratelijke boodschap.

Bij het Haagse openbaar ministerie hadden ze het twee weken geleden al geconstateerd. ,,Moszkowicz heeft de trukendoos opengetrokken'', heette het bij justitie, toen men vernam dat de advocaat van Bouterse het hof wilde vragen te verklaren dat de drugszaak eigenlijk in Rotterdam moest worden behandeld. Onder de indruk was men niet.

Ook bij de Haagse rechters werd laconiek gereageerd op de formele beletselen die Abraham Moszkowicz heeft opgeworpen. ,,Weet u waarom Moszkowicz zo laat met dit verweer komt'', was de vraag die gesteld werd. ,,Hij is begonnen zich te verdiepen in artikel 1 van het Wetboek van Strafvordering en is nu pas beland bij artikel 525, het einde van het wetboek'', schertste een rechter.

De rechtbank gaf vorige week al te kennen zich niets te zullen aantrekken van het zogeheten jurisdictiegeschil dat Moszkowicz bij het hogere gerechtshof aan de orde stelde. Dit was zo evident misbruik maken van het strafprocesrecht - een geschil moet namelijk blijken en kan niet door de advocaat verondersteld worden - dat de rechtbank gewoon met de zaak zou beginnen.

De rechtbank heeft woord gehouden. Nadat het hof vorige week vrijdag bepaalde dat het verzoek van Moszkowicz om de strafzaak te verplaatsen naar Rotterdam werd afgewezen, heeft de rechtbank zich bevoegd verklaard van start te gaan. De wet zegt weliswaar dat er hangende de procedure van Moszkowicz - hij gaat in cassatie bij de Hoge Raad - schorsende werking uitgaat van deze juridische actie, maar de rechtbank acht die bepaling nu niet van toepassing. ,,Bij misbruik van recht, oneigenlijk gebruik van een rechtsmiddel'' kan er van schorsing geen sprake zijn, aldus de president van de rechtbank B. Punt.

Moszkowicz krijgt van de rechtbank nog één kans in te binden, zei Punt. Hij moet morgen om tien uur verschijnen. Komt hij later, dan garandeert de rechtbank niet dat de advocaat nog namens Bouterse ,,preliminaire verweren mag voeren of onderzoeksvoorstellen kan indienen''. Het moet maar eens afgelopen zijn met het juridisch getreiter, was de niet mis te verstane boodschap van de rechtbank aan de Amsterdamse strafpleiter.

Moszkowicz heeft het verbruid bij de Haagse rechterlijke macht. Twee maanden geleden heeft de president van de Haagse rechtbank, B. van Delden, zich schriftelijk bij Moszkowicz beklaagd, omdat de advocaat in de zaak-Bouterse voortdurend bezig is zand in de machine te gooien, aldus Van Delden. De klacht kwam nadat de rechter-commissaris voor de zoveelste keer was gewraakt.

Ook de nieuwste vondst van Moszkowicz om verplaatsing naar Rotterdam te vragen, wordt op het paleis van justitie hoofdschuddend bekeken. De actie is onzinnig, heet het, omdat er geen enkele reden is aan te nemen dat in Rotterdam anders wordt geoordeeld over de strafzaak-Bouterse dan in Den Haag. Moszkowicz wil alleen een nieuwe dagvaarding uitlokken om een nieuw formeel beletsel te kunnen gebruiken. Hij zal zijn cliënt dan instrueren nooit meer publiekelijk te zeggen dat hij weet wanneer hij is gedagvaard, zodat Moszkowicz kan zeggen dat de zaak niet kan beginnen.

Moszkowicz, die gisteren op een steenworp afstand van de zittingszaal de ontwikkelingen volgde en van commentaar voorzag aan de talrijke journalisten, zal naar alle waarschijnlijkheid ook morgen niet in de rechtszaal verschijnen. De rechtbank is bezig met ,,een nietig proces'', zei hij gistermiddag. De advocaat suggereert dat de rechters bezig zijn in een zorgvuldig door hem opgezette formele val te lopen, maar toelichten wil hij zijn juridische zet niet.

Bij het openbaar ministerie doen ze het gedrag van Moszkowicz af als grootspraak. Justitie wijst erop dat Moszkowicz, ondanks eerdere aankondigingen van het tegendeel, kennelijk geen inhoudelijk verweer heeft op de beschuldigingen ten aanzien van drugssmokkel. ,,Juridische kunstjes moeten maskeren dat Moszkowicz eigenlijk niets te melden heeft'', aldus een bij het onderzoek betrokken ambtenaar.

Het opvallendste kunststukje kwam gisteren trouwens van het openbaar ministerie. Officier van justitie E. Harderwijk maakte bekend dat het OM op de valreep Bouterse voor nóg een drugstransport - naast vijf al bekende - wil dagvaarden. De Surinaamse Adviseur van Staat wordt ook aangeklaagd voor een transport van 474 kilo cocaïne dat in 1997 in het Zeeuwse Stellendam werd onderschept.

Als bewijs tegen Bouterse is een overeenkomst gesloten met een verdachte. Voor de zogeheten deal met deze crimineel heeft de top van Justitie toestemming gegeven. Het proces-Bouterse is geopend.

[Dossier Suriname op Internet: www.nrc.nl]