Carver toont de scheidingsruzies rond de barbecue

Ze zouden gaan barbecuen, maar de lappen vlees liggen op het eind van de avond nog altijd rauw in het bakje. Alleen gastheer Ted propt voor het slapen gaan nog even een knakworst naar binnen, zich niet eens afvragend waarom het avondje nu weer ontspoorde.

Ex, het nieuwste toneelstuk van theatergroep Carver, is een zedenschets over het leven van vier ex-en. Gescheiden en hertrouwd proberen ze helemaal opnieuw te beginnen, maar het verleden kun je niet zomaar vergeten, en er zijn altijd oude vrienden om je eraan te helpen herinneren.

Zoals in hun eerste toneelstuk, Carver: Verplaatst u zich eens in mij (1989) heeft de groep de verhalen van de Amerikaanse schrijver Raymond Carver als uitgangspunt genomen. En net als de vorige stukken is Ex vooral ontstaan uit maandenlang improviseren. De vaste spelersgroep, Beppie Melissen, René van 't Hof en Leny Breederveld, wordt dit keer versterkt door Helmert Woudenberg, die eerder twee stukken voor Carver regisseerde.

De komedie speelt zich af in de tuin van Ted en zijn tweede vrouw. Teds boezemvriend Bob komt barbecuen met zijn nieuwe vriendin. Het taboe-onderwerp is de grote afwezige, Bobs ex-vrouw. Maar om haar gaat het natuurlijk de hele avond. Alles moet tenslotte open en eerlijk bespreekbaar zijn. Gezellig wordt het geen moment.

De gastvrouw keert zich, eerst bedekt, daarna openlijk, tegen het nieuwe stel, want de afwezige ex-vrouw is haar beste vriendin. Ted kiest de kant van Bob, maar richt daarmee nog veel meer schade aan dan zijn vrouw, ondertussen ook nog hun eigen verleden van bedrog, scheiding en opnieuw bedrog, blootleggend. Het allerpijnlijkst is dat Ted loyaal is aan een oude vriend, die niet zo'n zin meer in hem heeft. Teds omhelzingen zijn te innig, zijn slappe lach misplaatst. Wat hebben ze gelachen vroeger, maar Bob is het grotendeels vergeten.

De gesprekken in de modern geknipte tuin zijn ontzettend grappig, maar doodvermoeiend en tegelijkertijd tenenkrommend gênant. Het is een genot om naar het spel van de vier doorgewinterde komieken te kijken. Vooral het vermogen van Woudenberg, in zijn rol van de onnozele Ted, om precies de verkeerde opmerkingen te maken, is hilarisch. Als je denkt dat het nu echt niet pijnlijker kan, gooit hij er nog een schepje bovenop.

Het mooiste is de openingsscène. Terwijl Ted en zijn vrouw ruzie maken, klieren de kinderen Trins en Tonnie (dubbelrollen van Breederveld en Van 't Hof) door de tuin. Het stille spel van de kinderen is virtuoos. Trins poetst haar vaders kale hoofd op en Tonnie doet de wijde gebaren van zijn moeder na, hiermee het hele volwassenengesprek belachelijk makend. Trins komt uit een vorig huwelijk van Ted, Tonnie uit dat van Teds tweede vrouw. De stiefkinderen kunnen het uitstekend met elkaar vinden. Misschien is dat toch een lichtpuntje voor toeschouwers die aan hun tweede of derde huwelijk bezig zijn.

Voorstelling: Ex door Carver. Met: Beppie Melissen, René van 't Hof, Helmert Woudenberg, Leny Breederveld. Gezien: 20/3 Toneelschuur Haarlem. Tournee t/m 29/5. Inl. (020) 627 75 55.