Finse socialisten ondanks verlies grootste partij

De Finse sociaal-democratische SDP heeft een forse nederlaag geleden bij de parlementsverkiezingen van gisteren. De partij van premier Paavo Lipponen blijft met 51 van de 200 zetels wel de grootste. De SDP verloor 12 zetels, een verlies dat slechts gedeeltelijk werd goedgemaakt door de winst van zeven zetels (van 39 naar 46) door de Conservatieven, de grootste coalitiegenoot in de regering-Lipponen.

De zogeheten regenboogcoalitie, waarin behalve door sociaal-democraten en conservatieven, ook wordt deelgenomen door de Linkse Alliantie, de Groenen en de Zweedse Volkspartij, behaalde 139 zetels en behoudt daarmee zijn meerderheid. Maar onduidelijk is nog of ze ook gezamenlijk zullen verder regeren.

De opiniepeilingen voorspelden tot zondag een nek-aan-nek-race tussen de grote drie partijen. Even leek het erop dat de Centrum Partij van oud-premier Esko Aho, die veel aanhang op het platteland heeft, de SDP van de eerste plaats zou weten te verdringen. Maar dat is net niet gelukt – de partij bleef steken op 48 zetels, een winst van vier. Daarmee lijkt de kans afgenomen dat Aho een wig zal kunnen slaan tussen sociaal-democraten en conservatieven.

,,We hebben bereikt wat we wilden'', zei premier Lipponen gisteravond. ,,We zijn de grootste partij. Maar we hebben ook flink verloren en we moeten nu onderzoeken hoe dat komt.'' Ook de kiezersopkomst, slechts 65,2 procent en daarmee de laagste van de afgelopen zestig jaar, baart Lipponen grote zorgen.

Lipponen wilde gisteren geen van de partijen uitsluiten voor een mogelijke coalitie. De sociaal-democraten hebben in de afgelopen regeringstermijn met de Conservatieven een drastisch bezuinigingsbeleid gevoerd, dat indruist tegen de wensen van een belangrijk deel van de eigen achterban. Het beleid heeft economisch goed gewerkt, waardoor Finland de dramatische gevolgen van een recessie na het uiteenvallen van de Sovjet Unie goed te boven is gekomen.

Met een stijging van het bruto nationaal product van 4,9 procent in het afgelopen jaar behoort Finland tot meest succesvolle landen van Europa. De inflatie is gedaald tot onder de 1 procent en consumptiegoederen zijn na de toetreding tot de Europese Unie in 1995 fors gedaald. Finland is bovendien het enige Scandinavische land dat tot de Europese Monetaire Unie is toegetreden.

Ook de werkloosheid is gedaald van 16 naar 10 procent. Maar die daling is inmiddels wel gestagneerd. De Centrum Partij heeft er in de verkiezingscampagne regelmatig op gewezen dat de rek uit het huidige beleid is verdwenen en dat voor verdere daling van de werkloosheid structurele veranderingen nodig zijn. Aho wil ondermeer met belastingmaatregelen en een versoepeling van ontslagprocedures het bedrijfsleven stimuleren meer banen te creëren.

,,We zijn er onvoldoende in geslaagd om de werkloosheid terug te brengen'', zei ook Lipponen gisteravond. ,,We zullen nu goed moeten kijken hoe we dat probleem kunnen oplossen.'' Tijdens de verkiezingscampagne vlogen de sociaal-democraten en de Conservatieven elkaar regelmatig in de haren. De SDP zei, tot ongenoegen van de coalitiegenoot, in de komende regeerperiode een socialerbeleid te willen voeren.

Mochten de sociaal-democraten besluiten om met de Centrum Partij te gaan regeren. dan heeft Lipponen Europa als belangrijkste probleem. De premier heeft Finland, samen met zijn Conservatieve vice-premier Niinisto, de afgelopen jaren met succes en bijna geruisloos de Europese Unie ingeloodst. Met de Centrum Partij, die in Finland de Scandinavische huiver voor Europa vertegenwoordigt, zal het eerste Finse voorzitterschap van de EU, dat in juli begint, waarschijnlijk minder soepel verlopen. (AP, AFP, Reuters)