`Soms is Vitesse nog heel klein'

Voor Vitesse staat morgen tegen Ajax kwalificatie voor de Champions League op het spel. Maar is de ploeg uit Arnhem al een topclub? ,,Voorlopig kunnen we niet tippen aan de traditie van Ajax'', zegt de geblesseerde John van den Brom.

Nooit droeg John van den Brom in de Arena het Ajax-shirt. Toch meldt de 32-jarige vormgever van Vitesse zich ook in dat stadion met gemengde gevoelens als tegenstander van de club, waar hij tussen 1993 en `95 de hoogtijdagen beleefde. Morgen zal Van den Brom waarschijnlijk op de tribunes plaatsnemen, omdat hij nog revalideert na een spierscheuring in een hamstring. Uitgerekend voor de eerste confrontatie dit seizoen met Ajax werd Van den Brom door Vitesse-coach Herbert Neumann naar de reservebank verbannen. Prompt werd het Ajax van de mokkende broertjes De Boer een helft lang van de mat gespeeld. ,,Maar het ziet er naar uit dat Jan Wouters Ajax weer op de rails heeft gekregen'', zegt Van den Brom.

Op het trainingscomplex Nieuw Monnikenhuize hebben Van den Brom en zijn teamgenoten Michel Kreek en Martijn Reuser opnieuw geconcludeerd dat ,,de wedstrijd tegen Ajax voor ons altijd een bijzonder karakter zal hebben'', zoals Van den Brom het formuleert. ,,Maar mijn ploeg is het natuurlijk niet meer. Alleen de keepers Van der Sar en Grim, Litmanen en Blind zijn nog over van het elftal waar ik in speelde. Het verloop is in korte tijd enorm geweest. Onder leiding van Jan Wouters zie ik enkele facetten terugkeren van het oude Ajax-spel, zoals de snelle balcirculatie en het kiezen voor specifieke buitenspelers. Wij treffen beslist een ander Ajax dan voor de winterstop.''

De weemoed is inmiddels verdwenen bij Van den Brom. ,,Ik heb nu niet langer het gevoel dat ik er nog bij had kunnen horen. Dat idee had ik wel toen ik een tijdje bij Istanbulspor zat. Het was een bewuste keuze om met Beenhakker, Korbach en Van Vossen mee te gaan naar Turkije, want ik speelde nu eenmaal niet bij Ajax. In dat topjaar, waarin we de Europa Cup wonnen, had niemand blessures. En ik was nog niet weg of de ene na de andere speler raakte geblesseerd. Toen dacht ik wel: ik had zeker nog dertig wedstrijden kunnen spelen. Als ik dat van tevoren had geweten, was ik nooit naar Istanbulspor gegaan en had ik wellicht nu nog bij Ajax gezeten.''

Nu telt de middenvelder zijn zegeningen. ,,Ik zat wel op de reservebank bij de beste ploeg van Europa. Ik heb het er met Reuser en Kreek nog wel eens over. Zelfs met het tweede elftal hadden we Europees voetbal kunnen afdwingen. Je zag de trainer van de tegenstander altijd met jaloerse blikken kijken naar onze bank. Ik heb ook nooit het idee gehad dat ik ben mislukt bij Ajax.''

De coach in wording – Van den Brom heeft het diploma Oefenmeester 1 al op zak – zweert nog steeds bij de lessen van Louis van Gaal. ,,Bij Ajax moesten we elke dag scherp trainen, omdat je volgens Van Gaal speelt zoals je traint. Je mocht nooit verzaken. Een mindere dag en Louis schold je de huid vol. Toch geloof ik in die benadering, al heb ik wel geleerd concessies te doen. We hebben bij Vitesse met diverse culturen te maken. Zo heeft Machlas een tegenovergestelde visie op het nut van de trainingen. Voor hem is trainen slechts onderhouden, een middel om fit te blijven.''

In feite was de ook al bij Paris Saint Germain vertrokken Arthur Jorge een ideale trainer voor Machlas. ,,Ook Jorge komt uit een cultuur, waarin slechts de wedstrijd en het resultaat tellen'', zegt Van den Brom. ,,Jorge zei ook altijd tegen ons: `Zondag moeten we er staan, niet nu'. In Nederland krijg je problemen met zo'n visie. Ik heb dan ook niets geleerd van Jorge. Nu trainen we veel intensiever dan in het begin van het seizoen, maar Machlas vindt het nog steeds niks. Oeverloze discussies heb ik met hem gevoerd. Maar ik ben kansloos, Nikos doet wat hij wil. Hij is een fenomeen, hij kan een week lang als een drol trainen en vervolgens drie keer scoren.''

Hoofdschuddend vertelt Van den Brom over de laconieke reactie van Machlas als hem tijdens de training weer eens een gebrek aan inzet wordt verweten. ,,Als ik Nikos voorhoud dat hij nog scherper voor de goal kan worden wanneer hij beter traint, kijkt hij me minzaam aan. Stupid noemt hij dat. Alles is bij Machlas stupid, trainen, verdedigen. Hij verdomd het ook Nederlands te leren. `Daar heb ik later niets aan', is zijn argument. Ik begrijp het ook wel. In Athene kan hij niet rustig over straat lopen, in Arnhem herkende niemand hem in de supermarkt. Ook daar moest hij vreselijk aan wennen. Een voetballer heeft in Nederland nu eenmaal een andere status dan in Griekenland. Wie daar in het nationale elftal speelt, staat boven de wet.''

Met een gretige Machlas en een weer fitte Curovic als scherpschutters hoopt Vitesse zijn ambities te onderstrepen in de Arena. Loopt voorzitter Aalbers met zijn soms provocerende uitspraken niet voor de kudde uit? Van den Brom, relativerend: ,,Het is jammer dat de voorzitter in zijn enthousiasme soms dingen roept die op ons bordje komen te liggen, maar ik voel me door zijn uitspraken niet onder druk gezet. Vitesse is pas echt een topclub als we een prijs hebben gewonnen. Voorlopig kunnen we niet tippen aan de traditie van Ajax. Gek genoeg heb ik vorige week na de nederlaag tegen Fortuna Sittard hetzelfde meegemaakt als vroeger bij Ajax. Ook bij ons was iedereen doodziek van het eerste verlies in Gelredome, tot de materiaalman aan toe. Dat vond ik toch een goed teken. Natuurlijk praten we over deelname aan de Champions League. Maar soms is Vitesse nog heel klein. Het beleid is ook niet altijd even consistent geweest. Iedereen bij Vitesse beseft dat drie trainers in twee seizoenen te veel van het goede is geweest.''

Eén fan heeft Van den Brom in elk geval al gelukkig gemaakt. Enkele maanden geleden werd hij benaderd door de makers van de `Steen en Beenshow' op Radio 3 om een handtekening te geven aan een gehandicapt meisje. Het werd een aangrijpende ontmoeting. ,,Dat kind was gek van mij, had alles van mij verzameld. Ze kwam naar ons trainingscomplex en ik heb haar mijn shirt gegeven met mijn handtekening erop. Tijdens de volgende wedstrijd zag ik in Gelredome een spandoek hangen met daarop de tekst: `Bedankt John, de foto's waren prachtig.' Toen kreeg ik een brok in mijn keel. Dan is winnen of verliezen niet belangrijk meer.''