Lidstaten EU hebben crisis zelf over zich afgeroepen

De lidstaten van de EU hebben door de benoeming van een zwakke voorzitter van de Europese Commissie en door die van commissarissen als Cresson de huidige crisis zelf over de EU afgeroepen.

Jacques Santer, de demissionaire voorzitter van de Europese Commissie, stond er gistermiddag bij alsof de vragen hem niet aangingen. Naast hem stond de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder, die als huidig voorzitter van de Europese Unie druk bezig is om een vervanger voor Santer te vinden. ,,Problemen met personen kunnen alleen worden opgelost als men erover zwijgt. Ik ben dan ook niet van plan om deel te nemen aan speculaties over personen'', zei Schröder.

Aangemoedigd door onder anderen Schröder, zei Santer eerder deze week zo snel mogelijk te willen opstappen. In januari had hij nog steun van Europese regeringsleiders gekregen. Die hadden toen kritiek op de motie van wantrouwen tegen de Europese Commissie waarover het Europees Parlement stemde.

,,We willen snel tot een goede oplossing komen'', zei Schröder gisteren. Hij liet in het midden of volgende week tijdens de top van Europese regeringsleiders in Berlijn alleen een besluit genomen zal worden over de procedure die moet worden gevolgd bij de vervanging van de huidige commissie of dat er ook al overeenstemming gezocht zal worden over de naam van een nieuwe commissievoorzitter.

Als reactie op een bericht dat Duitsland en Frankrijk het over een kandidaat-voorzitter eens zijn, zei de bondskanselier: ,,Overeenstemming tussen Frankrijk en Duitsland is altijd belangrijk voor Europa en zal altijd tot stand komen.''

Schröder dankte Santer voor zijn werk ter voorbereiding van de top in Berlijn, waar onderhandeld moet worden over de lange termijn financiering van de EU. Door het aftreden van de Europese Commissie is de druk groter geworden om in Berlijn te tonen dat Europa in staat is te handelen, zei Schröder.

Dat was gisteren de officiële presentatie van de stand van zaken. Maar hoge Brusselse diplomaten van de lidstaten van de EU beperken zich niet tot wat er na het dinsdag aangekondigde aftreden van de Europese Commissie moet gebeuren. ,,Schandalig'', noemt een diplomaat van een grote lidstaat de verantwoordelijkheid van de regeringsleiders voor de crisis. Zij hebben een zwakke commissievoorzitter benoemd. ,,Als je Cresson, Bjerregaard en Bangemann tot Eurocommissarissen benoemt, moet je niet denken dat je een modern management krijgt.'' Hij valt ook het Europees Parlement aan, dat ,,al die idiote kleine hulpprogramma's'' heeft gewild waarvoor de commissie onvoldoende personeel heeft om ze uit te voeren.

De Duitse permanente vertegenwoordiger bij de EU, Dietrich von Kyaw, erkent ook de verantwoordelijkheid van de lidstaten die de commissie meer geld en taken hebben gegeven en tegelijkertijd op het personeel hebben gekort. Een Nederlandse diplomaat spreekt over een situatie die de lidstaten van de EU over zich hebben afgeroepen.

Hij denkt dat aan uitbreiding van het ambtenarenapparaat van de commissie niet te ontkomen zal zijn. De diplomaten denken dat de Europese regeringsleiders niet alleen een opvolging voor de huidige demissionaire commissie moeten regelen, maar ook besluiten moeten nemen over een herziening van het functioneren van de Europese Commissie.

Die commissie kan er op rekenen uiterst kritisch gevolgd te zullen worden door het Europees Parlement. ,,Het is niet lollig om voorzitter van de komende commissie te worden'', oordeelt een diplomaat.

Zie ook dossier Crisis EU:

www.nrc.nl