Nedlloyd zoekt nieuwe koers

Na de verkoop van de divisie Europese distributie rest van Nedlloyd weinig meer dan een kleine investeringsmaatschappij. Wat zal die doen met de berg geld uit de desinvesteringen van de laatste jaren?

Veteranen onder de aandeelhouders van Nedlloyd zullen zich de vergaderingen nog wel herinneren. Het waren vaak nachtelijke sessies waarin de Noorse reder Torstein Hagen, door Nedlloyd beschouwd als een raider, en toenmalig Nedlloyd-voorzitter Rootliep elkaar tien jaar geleden in de haren vlogen over de strategie van het concern. Hagen wilde af van de landpoot bij Nedlloyd. Nedlloyd geloofde nog heilig in een `totaalconcept', waarbij het goederentransport verzorgde van deur tot deur.

De nieuwe bestuursvoorzitter van Nedlloyd, de van verzekeraar Aegon afkomstige Leo Berndsen, kwam al snel tot de conclusie dat dit systeem even onhaalbaar als onbetaalbaar voor Nedlloyd was. Vooral de kwakkelende zeescheepvaartdivisie baarde zorgen; in 1997 kon ze zich voor 200 miljoen gulden inkopen in een joint venture met het Britse P&O. Reden voor aandeelhouders en financiële wereld om Berndsen onder druk te zetten. Hun eis luidde ongeveer: doe de zeescheepvaart de deur uit en ga door met Europees Transport en Distributie (ETD), waarvan het rendement ten minste nog enigszins in de buurt kwam van de gewenste 12 procent op het geïnvesteerde vermogen.

Gisteren deed de onberekenbare voorzitter precies het omgekeerde. Hij verkocht voor 1,175 miljard de Europese distributie, waardoor 11.500 medewerkers in dienst komen van Deutsche Post en haar dochteronderneming Danzas.

Wat van Nedlloyd resteert is niet meer dan een soort beursgenoteerde investeringsmaatschappij met een staf van dertig medewerkers. Alleen Mammoet (zwaar transport) blijft opereren onder de Nedlloyd-vlag. Exclusief P&O Nedlloyd realiseerde Nedlloyd vorig jaar 3,57 miljard omzet. Daarvan blijft nu een tiende over. Zelf spreekt Berndsen over de transactie met Deutsche Post als een offer you can't refuse.

De financiële wereld breekt zich nu het hoofd over de koers van het nieuwe Nedlloyd. Het scenario tot nog toe lijkt verdacht veel op dat van de Holland Amerika Lijn, de voormalige trots van de Nederlandse koopvaardij die ook een investeringsmaatschappij werd.

Na de desinvesteringen van de afgelopen jaren en de verkoop van ETD bezit Nedlloyd zo'n 2 miljard gulden, waarvan de bestemming onduidelijk is. De speculaties zijn niet van de lucht. Zal Berndsen geld uitkeren aan de aandeelhouders? Eigen aandelen inkopen? Investeren in de containervaart?

Berndsen zei gisteren niet van plan te zijn van Nedlloyd een investeringsmaatschappij te maken. Speerpunt van het bedrijf wordt de containervaart, waarin dochter P&O Nedlloyd een bittere strijd om de hegemonie uitvecht met het Deense Maersk en Evergreen (Taiwan). De rederij behoort in deze sector tot de wereldtop, maar leed onder Nedlloyds investeringen in landtransport – een vechtmarkt waarin Berndsen niet nog eens kapitalen wilde steken.

Rest de vraag of investeringen in de containervaart niet even riskant zijn als in landtransport. Nedlloyd zou, als het aan zijn huidige verplichtingen heeft voldaan, een kleine miljard gulden kunnen investeren in de containervaart. Legt P&O daar een zelfde bedrag naast, dan kan een greep naar de wereldhegemonie worden gedaan. De schepen van de Amerikaanse containerreus Sea-Land die niet onder Amerikaanse vlag varen staan in de etalage.

Marktanalist Nick de Raadt, onder meer adviseur van Sea-Land, vraagt zich af of het een verstandige investering zou zijn. Overname zal kostbaar zijn. ,,En wie durft te zeggen hoelang de crisis in de containervaart nog duurt?''