Bernard Haitink blijft feestvieren

Hoewel Bernard Haitink al begin maart zijn zeventigste verjaardag vierde, is de feeststemming rondom zijn twee weken durende aanwezigheid en eredirigentschap bij het Concertgebouworkest nog niet geluwd. De verleiding te spreken van een eredirigentschap bij `zijn' orkest in plaats van `het' orkest is groot, en berust niet slechts op het verleden, maar ook op de eenheid in klank die Haitink ook heden aan het orkest ontlokt.

Deze week is Haitink vijfmaal met het Concertgebouworkest te beluisteren, steeds in Ravels ballet Daphnis et Chloé; muziek die hij in een interview omschreef als een van zijn lievelingspartituren. Woensdagavond weerklonk het werk voor de eerste maal naast Berlioz' orkestliedcyclus Les nuits d'été en de Zes symfonische epigrammen van Willem Pijper.

Haitinks affiniteit met Ravels uitbundige, typisch Franse klankwereld liet geen twijfel. De opeenvolging van dansen weerklonk met een briljante opbouw van spanning, uitmondend in een zeer opzwepende climax aan het slot. Haitinks verdienste ligt met een droog-analytische blik in de helderheid van klank die hij oproept, de balans in de verschillende instrumentgroepen, de organische eenheid tussen orkest en het golvend zingende koor, de manier waarop hij structureel belangrijke passages zonder een teveel aan nadruk beklemtoont. Maar zijn meesterschap schuilt in het feit dat hij met de transparantie van de orkestklank de verschillende sferen in Daphnis et Chloé benadrukte, zonder dat hierdoor het haast banaal pulserende karakter van sommige passages in helderheid werd verduisterd.

Van Berioz' liedcyclus Les nuits d'été schetste Haitink een evenzeer rijkgeschakeerd beeld, smartelijk in het lied Absence, superieur beheerst en daardoor des te meer ontroerend in de Villanelle. De Ierse zangeres Ann Murray kon als vervangster van de zieke Anne Sofie von Otter de teleurstelling over Von Otters afwezigheid niet helemaal wegnemen, maar stond met een warm timbre garant voor een respectabele interpretatie die slechts bij vlagen deed verlangen naar een wat ongepolijster geluid.

Zondag en maandag (op een speciaal feestconcert ter ere van zijn verjaardag) klinkt naast Ravels balletmuziek het Vierde Pianoconcert van Beethoven. Daarna is het wachten tot de zomer wanneer Haitink - dan met het European Community Youth Orchestra - opnieuw te gast zal zijn in het Concertgebouw.

Concert: Koninklijk Concertgebouw Orkest o.l.v. Bernard Haitink m.m.v. Collegium Vocale Gent, La Chappelle Royale en Ann Murray (mezzosopraan). Werken van Ravel, Pijper en Berlioz. Gehoord: 17/3 Concertgebouw, Amsterdam. Herh: 19/3 en 22/3 (Ravel). Radio 4: 21/3 (Ravel), 23/5 (Berlioz en Pijper).