Uitgever VNU maakt gebruik van `goeie jaren'

De VNU-taart over 1998 zag er mooi uit. Maar de afhankelijkheid van advertentie-inkomsten is fors toegenomen. ,,Puntje van zorg'', zegt een analist.

Bij uitgevers komt al het goede in drieën. Ondanks de problemen binnen zijn concern glimde topman Herman Bruggink van Reed Elsevier vorig jaar van trots dat hij drie evengrote pijlers onder zijn bedrijf kon tonen. Ook de bestuurders van VNU waren gisteren buitengewoon content dat ze over 1998 een evenwichtig taartdiagram konden laten zien met drie gelijkwaardige activiteiten: professionele informatie (vakbladen en marketinginformatie, consumenteninformatie (tijdschriften en dagbladen) en telefoonboeken.

Die laatste pijler heeft VNU vorig jaar toegevoegd met de overname van World Directories, gespecialiseerd in Gouden Gidsen in diverse landen. Het is een belangrijke winstmotor gebleken. Maar behalve de verdeling van activiteiten, heeft die mega-acquisitie ook de inkomstenstructuur van VNU drastisch veranderd. Over het algemeen proberen uitgevers hun afhankelijkheid van advertenties te beperken omdat die bron te gevoelig is voor conjuncturele schommelingen. Voor VNU bestonden afgelopen jaar de inkomsten voor maar liefst 67 procent, 2,5 miljard gulden, uit advertenties.

,,Toch een puntje van zorg'', zegt analist Bert Siebrand van SNS Securities. Op dit moment is al zichtbaar dat de enorme groei aan personeelsadvertenties aan het afvlakken is. In het eerste halve jaar van 1998 bedroeg daar de groei 50 procent, over het hele jaar nog `maar' 35 procent. Vooral de Britse markt is daar debet aan.

Volgens bestuursvoorzitter drs. J. Brentjens is VNU met World Directories echter juist minder kwetsbaar geworden voor een eventuele recessie. Voor het midden- en kleinbedrijf is adverteren in de Gouden Gids ,,bijna een must'' omdat het te weinig geld heeft voor advertenties in dagbladen en tijdschriften. De aanwinst heeft het afgelopen jaar een omzetgroei van 5 tot 6 procent laten zien. De groei van resultaten ligt ,,een paar procent hoger'', aldus Brentjens.

Op de consumentenmarkt ligt de groei van VNU gemiddeld een stuk lager. Dat de marges bij de tijdschriftengroep iets onder druk staan, ligt voornamelijk aan hoge aanloopkosten bij bladen in Oost-Europa waarmee een plaats op die markten wordt veroverd. ,,We kopen in die landen heel bewust een platform'', aldus Brentjens. ,,Het gaat daar de eerste jaren niet zozeer om de bottom-line, maar om marktaandelen.'' Op de hoge aanloopkosten van nieuwe activiteiten, voor het hele bedrijf 106 miljoen gulden, is Brentjens dus juist trots: ,,We willen ook autonoom groeien, en dan moet je gebruik maken van deze goeie jaren.''

Ook over de toekomst van regionale dagbladen maakt Brentjens zich geen zorgen. Hij geeft toe dat de oplages van de niet-landelijke kranten, waarvan VNU in het zuiden van Nederland het grootste deel in handen heeft, teruglopen. Brentjens: ,,Door een meer marktgerichte aanpak kunnen we dat opvangen.'' Hij is niet bang voor de komst van Metro, het gratis ochtendblad van de NS en een Zweeds bedrijf in de loop van het jaar: ,,Als de Zweed op de markt komt, gaat die eerder concurreren met de landelijke dagbladen. Onze dagbladen drijven vooral op regionale informatie.''

De toekomst ligt voor VNU echter nog steeds bij de zakelijke informatie. In de Verenigde Staten groeit het bedrijf gestaag en wordt het steeds winstgevender. De winstmarges in de VS liggen fors hoger dan in Europa waar eerder er minder overgenomen kan worden en meer zelf opgezet moet worden. Een nieuwe verassingsovername in de orde van grootte van World Directories acht Brentjens niet waarschijnlijk, maar zijn ogen beginnen te glimmen als hij na afloop van de persconferentie spreekt over de grote financiële slagkracht van zijn bedrijf: ,,Omvang per segment is belangrijk, maar ook overall-size: door de overname van World Directories van vier miljard, heb je weer de mogelijkheid om voor een miljard nieuwe overnames te doen.''