Treurige euro propaganda

Schotelbezitters hebben als weinig anderen het schandaal rond en het aftreden van de Europese Commissie op de voet kunnen volgen: elke zucht in Brussel, Luxemburg of andere hoofdkwartieren van de Europese Unie gelaten, wordt immers integraal uitgezonden door Europe by Satellite, het eigen, digitale televisiestation der Europese voorlieden.

De briefings, de persconferenties, de vragenuurtjes en de debatten van het Europese parlement - ze worden allemaal live en in extenso doorgegeven via dit televisiestation, steeds simultaan vertaald in alle elf talen van de Europese Unie, met nog een extra geluidskanaal voor het oorspronkelijk, onvertaalde geluid. Technisch is het allemaal prachtig in orde, en een mooi voorbeeld van het gebruik van digitale mogelijkheden. Het probleem is hoogstens de inhoud.

Want het moet gezegd: de werkzaamheden van de Europese Unie leveren slechts zelden goede televisie op en wekken - ook zonder grootscheepse schandalen als dat welk thans tot aftreden van de Commissie leidt - vaak de indruk alsof er in de Europese organen een tweede keus aan politici aan het werk is.

Laatst zag ik bijvoorbeeld het vragenuurtje in het Europese parlement. Een van de commissarissen zond een afgevaardigde met een kluitje in het riet. De vragenstelster wilde daarop doorvragen, maar werd door de voorzitter tot de orde geroepen: een vraag per keer slechts. Toen ontspon zich een scène die ik me uit een ander parlement niet gauw kan voorstellen. De boze vragenstelster liep naar de tafel, waar de eurocommissaris inmiddels bezig was een andere afgevaardigde met een kluitje in het riet te sturen, slingerde een zootje papieren op zijn bureau, riep iets wat we niet konden verstaan en ging terug naar haar plaats.

De bedoeling van Europe by Satellite (EbS) is, mogen we aannemen, belangstelling voor de werkzaamheden van de Europese Unie te wekken en te laten zien dat het Europese parlement meer is dan een gelegenheid om je tandarts of dochter aan een baantje te helpen. Het lijkt me niet zeker, dat de gekozen programmaformule daarvoor de juiste is. EbS doet uitsluitend in kritiekloze registraties, zonder redactionele kritische noten. De teletekst-toelichting zegt dat voor deze formule gekozen is, omdat redactionele bewerking van de gegevens van EbS een 'propagandazender' zou maken. Maar een onder redactioneel statuut werkend tv-station zou dat helemaal niet hoeven te zijn. Eerder is dit EbS een propagandazender: is het niet de droom van elke plattelandspoliticus dat al zijn woorden en daden in extenso en zonder kritische begeleiding worden doorgegeven?

Er komen overigens steeds meer zenders die (nationale) parlementaire aangelegenheden integraal doorgeven. Het Franse Canal Assamblée laat zowel de vergaderingen van Senaat, als die van de kamer van afgevaardigden zien, met herhalingen op de dagen dat er niet vergaderd wordt. Het Italiaanse parlement doet iets dergelijks. Jammer eigenlijk, dat niemand in Nederland op dat idee gekomen is voor het begin van de parlementaire enquête naar de Bijlmerramp - zeker hadden veel kijkers in de avonduren nog wel de integrale verhoren willen zien en op dat digitale boeket op Astra was vast nog wel een kanaaltje te vinden geweest.

Toch kleeft er in het algemeen iets treurigs aan dit soort integrale- in plaats van kritische parlementverslaggeving. Hoe lang is het geleden dat Nederlandse dagbladen ophielden met het publiceren van stenografische verslagen uit het parlement, ten gunste van een meer analytische en kritische benadering? Bizar, dat zo'n vergeten genre nu terugkeert dankzij de digitale techniek.

EbS via Hot Bird (13 graden oost), 12.111 v. Tevens via Hot Bird