Op dronk tussen kelderschimmel

Pal onder het woelige winkelverkeer van de Oude Gracht in Utrecht, in de kelder van Van Wageningen en De Lange, heerst volmaakte rust. De aanwezigheid van `kelderdoek' langs de gewelven wijst op de ideale temperatuur voor het bewaren van wijn, want meer dan 12 graden verdraagt deze kelderschimmel niet. En wijn ligt er in ruime hoeveelheden in de schemerig verlichte, twaalfde-eeuwse gewelven van het voormalig verdedigingsbolwerk.

Generaties wijnliefhebbers — sinds 1892 — kopen hun wijn bij Van Wageningen en De Lange (sinds 1992 Koninklijk) en laten hem in de kelder liggen tot hij op dronk is. Oude labels met familienamen — vaak voorzien van `junior' om de partij te onderscheiden van die van vader — hangen aan rekken die zijn gevuld met stoffige flessen, wachtend op het moment van perfecte rijpheid. Wie zelf niet meer in staat is het op te drinken, laat dat aan de volgende generatie over.

De huidige eigenaars zetten een unieke traditie voort, die stamt uit 1946: die van het wijnabonnement. Ontstaan in een periode dat er in Nederland nauwelijks wijn was — alles was door de bezetter opgedronken of meegenomen — bood het de mogelijkheid aan de vooroorlogse cliëntèle om opnieuw een wijnvoorraadje op te bouwen. Thans kan men vanaf ƒ75 per maand storten en zo jaarlijks een leuk bedragje opbouwen waarvoor Van Wageningen en De Lange wijn inkoopt op basis van de voorkeur van de klant. Behalve port wordt alleen Franse wijn ingekocht, geheel volgens de Nederlandse drinktradities (rode Bordeaux en witte Bourgogne, of rode Bourgogne en Elzas, bijvoorbeeld) uit vroeger tijden. De honderd jaar oude formule blijkt bestand tegen de aanstormende wijnen uit de nieuwe wereld, want `bewaarwijnen' zijn toch voor velen nog altijd wijnen uit Frankrijk.

De cliëntèle bestaat uit liefhebbers vanaf zo'n 30 jaar, vaak al tweede of zelfs derde generatie binnen dezelfde familie. Tijdens proeverijen kunnen geïnteresseerden kennis maken met het assortiment en de wijn rechtstreeks kopen.

Veel klanten kopen met het wijnabonnement wijn uit het geboortejaar van een kind of kleinkind. Heel wat huidige en toekomstige klanten zijn hun collectie begonnen doordat vader of grootvader in zijn of haar geboortejaar een kistje wijn bestelde. Vanaf dat moment wordt de ontwikkeling van de `geboortewijn' bijgehouden via een kelderboekje, dat wordt uitgereikt bij de eerste bestelling. Jaarlijks wordt een rapport naar de cliënt gestuurd met een overzicht van de wijnvoorraad, de houdbaarheid, staat van ontwikkeling en drinkadvies. Na achttien jaar wordt een rijpe wijn, die waarschijnlijk flink in waarde is gestegen, geleverd. Houdt junior niet van wijn? Geen nood, de wijnen of de port kunnen ook ter verkoop naar de veiling. Hoe langer de wijn moet liggen, des te hoger moet de kwaliteit ervan zijn; een van de specialiteiten van Van Wageningen en De Lange is dan ook Vintage port (alleenvertegenwoordiging van het huis Churchill), bekend om zijn bewaarpotentieel. Er zijn beleggers die hun port hier kopen, laten liggen, op de veiling verkopen en van de winst een reisje om de wereld maken.

Ook de toevallige passant kan bij Van Wageningen en De Lange een flesje kopen, maar de nadruk op de Oude Gracht ligt op het lange-termijncontact met de cliëntèle.

Van Wageningen en De Lange, Oude Gracht 113 aan de werf, Utrecht. Inl. tijdens kantooruren 030-2310841