IOC begint met aanpak corruptie

Het Internationaal Olympisch Comité heeft gisteren in Lausanne zes leden ontslagen, een unicum in de 105-jarige geschiedenis van het IOC. Het verweer van de slachtoffers mocht niet baten.

Tot tweemaal toe denderde gisteren een ovatie door het Palais de Beaulieu in Lausanne. Bij de opening van het 108ste IOC-congres vergastte voorzitter Juan Antonio Samaranch de leden op een gloedvol betoog over tal van positieve wendingen die hij sinds zijn ambtsaanvaarding in 1980 aan de olympische beweging had gegeven.

Het overweldigende applaus trof de 66-jarige Lamine Keita uit Mali diep in het hart. ,,Het was toen slechts een kwestie van tijd. Ik zat klaar om geslachtofferd te worden. Er was geen ontkomen aan.''

Keita zou uren later die dag samen met de Ecuadoriaan Agustin Arroyo, de Soedanees Zein Gadir, de Congolees Jean-Claude Ganga, de Samoaan Paul Wallwork en de Chileen Sergio Santander het lidmaatschap van het IOC worden ontnomen, een unicum in de geschiedenis van het IOC.

Dat dit zou gaan gebeuren was 's ochtends al duidelijk geworden, nadat Samaranch op zijn vertrouwensvraag aan de negentig aanwezige leden een positief antwoord had gekregen (86 voor, 2 tegen). Maar niet alleen de rede van Samaranch waarin hij sprak over een diepe crisis, over gezondmaking en nieuwe structuren om het IOC ongevoelig te maken voor corruptie, ook het betoog van de deken van het comité, de 84-jarige ex-FIFA-voorzitter Havelange, maakte duidelijk dat het IOC vertrouwen heeft in de toekomst.

Het IOC gaat verder zonder de zes mannen die gisteren werden ontslagen en zonder de vier die eerder eigener beweging opstapten, nadat was aangetoond dat zij geschenken en forse geldbedragen hadden ontvangen van de organisatie van Salt Lake City waar in 2002 de Winterspelen worden gehouden. Overigens wil de Finse Pirjo Hägmann, in 1981 de eerste vrouw in het IOC, proberen terug te keren.

De onderzoeken zijn echter nog niet afgerond. Zo wordt de handelwijze van het Zuid-Koreaanse bestuurslid Un-Yong Kim verder nagegaan en dreigt de `zeer ernstige waarschuwing' aan zijn adres omgezet te worden in ontslag. De uitslag wordt in juni bekendgemaakt tijdens het IOC-congres in Seoul, dat nota bene door Kim is georganiseerd. Verwacht wordt dat het congres wordt verplaatst naar Barcelona. Kim had de dag voor de zitting nog een ruzie met IOC-directeur Garrard, die volgens waarnemers zelfs op het terras van het hoofdkwartier tot een handgemeen leidde waarin Kim zijn vaardigheid in tae kwon-do demonstreerde. Aanvankelijk zou Kim evenals de Australiër Phil Coles ervan af komen met een waarschuwing. Zo had de Executive Board al beslist. Aan de waarschuwingen aan tien leden (inclusief de lichte waarschuwing aan de Nederlander Geesink) viel door de ledenvergadering niet meer te tornen. Vandaar dat Kim nogal ontstemd was toen hij hoorde dat het onderzoek van de IOC-commissie zou worden voortgezet. Hem wordt ten laste gelegd dat zijn zoon op kosten van Salt Lake City studeert in de Verenigde Staten.

Het IOC is ondanks de ontslagen, waarschuwingen en beloftes nog lang niet bevrijd van kritiek. Met name de gestrafte leden menen dat er duidelijk met twee maten wordt gemeten. Waarom komen Coles en Kim, die zware overtredingen hebben begaan door onder meer heel veel geld aan te nemen en die zowaar mochten meestemmen over het ontslag, er vanaf met een ernstige berisping? En waarom wordt de Samoaan Wallwork ontslagen (67 voor, 19 tegen) terwijl hij zegt niets te weten van geld dat zijn vrouw, van wie hij gescheiden leeft, kreeg van Salt Lake City. De voormalige gewichtheffer van de Pacific toonde zich na zijn ontslag diep verontwaardigd.

Wallwork en de andere vijf verdachte leden mochten in alfabetische volgorde ten overstaan van de vergadering in twintig minuten een verdedigingstoespraak houden. Het verwachte vuurwerk bleef uit. Alleen Ganga, de Congolees en voorzitter van de verzamelde Afrikaanse olympische comités, uitte zich in demagogische termen. De machtigste Afrikaanse sportbestuurder overhandigde documenten en creditcard-afschriften aan Samaranch, maar hij kon niet verhinderen dat 88 van de 90 leden voor zijn ontslag waren.

Later op de dag hield Ganga audiëntie in het Palace Hotel van Lausanne en ging hij alsnog tot de aanval over. ,,We denken op dit moment aan de Afrikaanse sportmensen die moeten beseffen dat het gevecht een nieuwe dimensie heeft aangenomen. Eerst was er racisme, discriminatie, armoe en ongelijkheid, vanaf nu is er ook ongerechtigheid en uitsluiting.'' Eerder deze week riep de man die in 1976 de Afrikaanse boycot in Montreal organiseerde: ,,Het is een complot tegen de Derde Wereld.''

Ganga heeft zich volgens het onderzoek verrijkt met 270.000 dollar, afkomstig van Salt Lake City.

De Chileen Santander was waarschijnlijk te verward om een uitspraak te doen. De man die in zijn land en in Zuid-Amerika zeer omstreden is wegens zijn politieke handel en wandel werd ontslagen (76 voor, 12 tegen), omdat hij onder meer geld van Salt Lake City had gevraagd voor zijn verkiezingsstrijd als burgemeester. De 73-jarige Santander is geen rijk man, maar schijnt veel invloed te hebben in zijn land. Nadat hij was beschuldigd in de IOC-zaak stortte de Chileen in en werd hij opgenomen in een kliniek. Wekenlang werd hij daar geïsoleerd. Gisteren was hij weer in Lausanne, maar zijn toegezegde betoog tegen alles wat vies en lelijk is in het IOC bleef achterwege.

Een trieste dag, vonden vele IOC-leden. Maar in de verte gloort hoop, meenden ze. Het kwaad is bijna uitgeroeid en vandaag wordt het gezondmakingsproces in Lausanne voortgezet.