B-film

Stel, in 1974 zou een film vertoond zijn onder de titel: `Maart 1999'. In die film zouden Sovjet-eremedailles op straat aan toeristen verkocht worden, elke bank zou eigen `beschermers' hebben, de Amerikanen zouden de Russen helpen met het gevaarlijke computerprobleem `2000', voor de tv zou gemeld worden dat Polen, Tsjechië en Hongarije tot de NAVO waren toegetreden, en daarna zou je zien hoe in de Russische ministerraad voor iedereen een flesje Coca-Cola klaarstond. Wat een flauwe B-film, zou iedere recensent schrijven, maar zo is de toekomst nu eenmaal.

We zijn weer bijna in 1917. Er hadden toen maar liefst twee revoluties plaats, eentje in februari, toen de macht van de tsaar werd overgenomen door de burgerij, en eentje in oktober, die van Lenins bolsjewieken. Helena Kleiner (89) was toen een zevenjarig meisje met een grote strik. ,,De straten waren vol vrolijke mensen die arm in arm demonstreerden, met vlaggen en rode kokardes'', vertelt ze, ,,terwijl we pannekoekjes met jam aten. Ik weet nog dat ik stond te kijken, en opeens zag ik mijn eigen vader voorbijkomen, zwaaiend en lachend. Nee, niemand hield van de tsaar. Als het daarbij gebleven was, was alles goedgekomen.''

Opvallend is dat Helena, die verder een perfect geheugen heeft, zich niets kan herinneren van de beroemde Oktoberrevolutie. ,,Die kwam voor ons soort mensen totaal onverwachts. Er hing absoluut geen revolutionaire stemming in de stad.'' Dat kan kloppen. De Oktoberrevolutie was een coup, niets anders. De vergeten Februarirevolutie was de enige echte. En het kwam niet goed.