Ambt van onafhankelijke aanklager in VS onder vuur

De Amerikaanse minister van Justitie, Janet Reno, wil af van de wet op de speciale aanklager. Deze wet maakte het onderzoek mogelijk naar vermeende financiële en seksuele misstappen van president Bill Clinton. Reno verklaarde gistermiddag tegenover de Amerikaanse Senaat dat de wet teveel ,,ontsierd'' is geraakt en niet moet worden verlengd.

De wet op de speciale aanklager, die in de nasleep van het Watergateschandaal rond president Richard Nixon werd ingesteld, loopt op 30 juni af. Verschillende senatoren van beide partijen leken niet bereid het advies van Reno om de wet te laten verlopen, klakkeloos over te nemen. Ze vroegen zich af of de wet in geamendeerde vorm niet toch kan worden gehandhaafd.

Reno betoonde zich zes jaar geleden nog sterk voorstander van verlenging van de wet. Ze vond het destijds wenselijk dat niet-partijgebonden, belangeloze, onafhankelijke aanklagers onderzoek verrichtten naar vermeende misstanden begaan door hoge overheidsambtenaren. De omslag in haar mening, zo verklaarde de minister gisteren, is weloverwogen. ,,Ik heb nu van dichtbij gezien hoe de wet werkt. En ik weet nu meer dan dat ik destijds deed.'' Het is voor het eerst dat Reno haar onvrede over de wet expliciet ventileert.

De Senaat verlangde gisteren dat de minister haar mening – dat de wet niet langer deugt – met concrete voorbeelden toelichtte. Ze weigerde echter vragen te beantwoorden over onafhankelijke aanklager Kenneth Starr. Toch leek Reno naar Starr te verwijzen met de opmerking dat sommige speciale aanklagers een ,,overmatige expansieve'' kijk hebben op hun eigen jurisdictie en ,,elke zijstraatje'' aan een onderzoek onderwerpen.

Volgens Reno heeft de wet niet kunnen verhinderen dat ,,politiek'' zich is gaan mengen met juridische onderzoeken waarbij hoge ambtenaren zijn betrokken. Starr is er meerdere malen van beschuldigd dat hij zich voor het karretje van de Republikeinen heeft laten spannen bij zijn diepgravende naspeuringen rond de persoon van Democraat Bill Clinton, die door Starrs onderzoek bijna ten val werd gebracht.

Reno meent dat de wet buitenproportionele bevoegdheden geeft aan de aanklager. Doordat speciale aanklagers eindeloos beschikken over tijd en geld, hoeven ze geen prioriteiten te stellen. ,,Een speciale aanklager krijgt de opdracht één persoon te onderzoeken, dus al zijn energie, vernuft en middelen wijzen in één richting.'' Starrs onderzoek heeft uiteindelijk 80 miljoen gulden gekost.(AFP)