Terugkeer Santer uitgesloten geacht

De Duitse bondskanselier Schröder sluit herbenoeming van Jacques Santer als voorzitter van de Europese Commissie uit. De voorzitter van de Europese Unie zei dit vandaag tijdens een bezoek aan Wenen.

De Europese Commissie, die maandagnacht collectief ontslag nam na een uiterst kritisch rapport over de aanpak van fraude en wanbeleid, zal alleen nog maar de hoogstnodige lopende zaken afhandelen. Zij zal ,,geen nieuwe politieke initiatieven'' meer nemen, zo liet de Commissie vanmiddag in een verklaring weten.

De kans op een tijdelijke terugkeer van Commissie-voorzitter Santer was gistermiddag al tot nul gereduceerd nadat de Britse premier Blair liet weten dat hij moest worden vervangen. Zelf zei Santer gisteren dat het rapport hem voldoende geloofwaardigheid gaf om door te gaan met zijn baan tot een nieuwe voorzitter was aangewezen. Hij wilde niet ingaan op de vraag of hij als voorzitter zou kunnen terugkeren.

Bondskanselier Schröder wil zo snel mogelijk een nieuwe Europese Commissie. Maar hij wilde zich gistermiddag in Brussel niet uitlaten over de vraag of de demissionaire Commissie tot het einde van dit jaar moet worden opgevolgd door een interim Commissie of dat er meteen een nieuwe Commissie voor vijf jaar zal worden benoemd. Schröder zei hierover volgende week met alle regeringsleiders van de Europese Unie te willen overleggen. Hij kon nog niet zeggen of daar al een nieuwe Commissie-voorzitter wordt gekozen.

Volgens een woordvoerder van Tony Blair hangt een mogelijke benoeming van een nieuwe voorzitter volgende week af van de vraag hoe snel een geschikte kandidaat naar voren komt. Als opvolgers voor Santer worden genoemd de Italiaanse ex-premier Romano Prodi, de Spaanse ex-premier Felipe González, de Nederlandse premier Wim Kok en de huidig NAVO-secretaris-generaal Javier Solana. De laatste heeft steeds volgehouden dat hij het nu te druk heeft om na te denken over de betrekking die hij zal gaan bekleden na afloop van zijn mandaat bij de NAVO, eind dit jaar.

Schröder overlegde gisteren met demissionair Commissie-voorzitter Santer en met de voorzitter van het Europees Parlement, Gil-Robles. De bondskanselier zei dat hij een goede relatie met het Parlement zeer belangrijk vindt. Volgens Duitse diplomaten is het van groot belang dat Schröder conflicten met het Parlement over een nieuwe Commissie vermijdt. Een akkoord over Agenda 2000, dat Schröder volgende week op de top van Berlijn wil bereiken, heeft de instemming van het Parlement nodig. Gil-Robles eiste gisteren een snelle benoeming van een nieuwe commissie. Volgens hem kunnen de commissarissen niet de rest van hun mandaat de lopende zaken blijven afhandelen.

De parlementsvoorzitter stelt voor dat de EU-lidstaten een nieuwe commissie voordragen vóór de plenaire zitting van het parlement half april. Van april tot mei zouden de parlementariërs de kandidaten kunnen onderwerpen aan hoorzittingen. In mei zou het parlement zijn vertrouwen kunnen schenken aan de nieuwe commissie die tot het eind van dit jaar aanblijft.

Premier Blair zei gisteren dat de Britse commissarissen, Brittan en Kinnock, hun termijn moeten kunnen volmaken. Ook de Belgische premier Dehaene heeft gezegd dat zijn landgenoot Van Miert de steun van zijn regering blijft houden. De termijn van de huidige Commissie loopt eind dit jaar af. Sinds de vorige Europese verkiezingen, in 1994, lopen het vijfjarig ambtstermijn van de commissie en van de Europarlementariërs gelijk op. De Nederlandse eurocommissaris Van den Broek zei gisteren te verwachten dat hij nog een aantal maanden in functie blijft in een Commissie van ongeveer de huidige samenstelling. Daarna zou een nieuwe Commissie kunnen worden benoemd voor een half jaar. Hij achtte het niet waarschijnlijk dat hij daarvan lid zal zijn.

Het EU-Verdrag voorziet niet in een interim Europese Commissie. Wel is er de mogelijkheid individuele commissarissen te vervangen door een interim commissaris. Volgens diplomaten wordt onderzocht of het mogelijk is alle 20 leden van de demissionaire Commissie op die manier te vervangen en zo in feite een interim Commissie te benoemen.