Tehuis voor bejaarde homo's

Na een huwelijk dat haar vijf zonen bracht, werd Henny (75) lesbisch. ,,Dat ik op vrouwen viel was een hele opluchting. Ik merkte wat verliefd zijn is, '' zegt zij in de documentaire Villa Avondroze.

Ben (73) wikkelt zijn talloze poezenbeeldjes zorgvuldig in krantenpapier voordat de porseleinen diertjes in een verhuisdoos verdwijnen. Hij herinnert zich de jaren vijftig: ,,Het woord homo kenden wij niet, alleen de woorden flikker en vies. Je hoorde: als mijn kind een flikker was, had ik liever een mongooltje gehad.' Ik hield mijn mond dus maar.''

Gerard (87) wordt in zijn stamkroeg door een gastenkoortje uitgeluid. Hij pinkt een traan weg als het refrein klinkt: ,,Gerard gaat ons verlaten voor een echte homoflat in de Jordaan.''

Met de homoflat wordt het L.A. Rieshuis bedoeld, een `woonproject' voor oudere homoseksuele mannen en lesbische vrouwen dat onlangs in Amsterdam in gebruik werd genomen. Roul Wessels, directeur van het verzorgingstehuis De Rietvinck in de Jordaan, nam het initiatief om de nieuw te bouwen aanleunwoningen voor deze groep ouderen te bestemmen. Het huis is genoemd naar de homoseksuele politicus L.A. Ries, die door J. Greshoff op een gevelsteen met een treffende tekst wordt gewaardeerd. ,,Ries, die behoort tot het mensensoort dat mij boven alle andere ter harte gaat en waartoe ik mij gaarne reken: dat der welmenende cynici.''

Terwijl het L.A. Rieshuis met frisse rode baksteen wordt opgebouwd, vertellen vier toekomstige bewoners over hun verleden. Het zijn geen nieuwe verhalen, wel verhalen die niet vaak genoeg kunnen worden verteld. Over de geleerde professor die beweerde dat `het' overgaat als je eenmaal bent getrouwd. Over het COC als enige huis waar je kon zijn wie je werkelijk was. Over veertien dagen gevangenisstraf na door twee agenten te zijn betrapt op een onschuldige jongensvrijage in een openbare pisbak. Over de eerste homodemonstratie die op het Amstelveld met een klein plukje dapperen begon, waarna van alle kanten de deelnemers bleven toestromen.

Intussen is het Rieshuis gereed. De felgekleurde, effen vloerbedekkingen zijn gelegd, de voordeuren appelgroen geschilderd. Gerard, altijd onberispelijk als heer gekleed en gek op poetsen, neemt de roestvrij stalen panelen van de lift onderhanden. De geaffecteerd articulerende Willem (72) legt uit waar, en waarom daar, zijn omvangrijke boekenkast zal komen te staan. Henny slaat de suggestie van een van haar zoons in de wind om `lekker warm tapijt' in de slaapkamer te nemen. Zij zegt: ,,Kom nou, ik zie me al steeds met die stofzuiger.''

De vier personages die de documentaire van Tjarda Hoekstra dragen, zijn stuk voor stuk zo beeldend dat na de vijftig minuten die Villa Avondroze duurt, de indruk overblijft naar het eerste deel van een gespeelde serie te hebben gekeken.

Villa Avondroze (RVU Themamaand Kwaliteit in de laatste levensfase). Ned.3, 21.00-21.54u.