Congo: coalitie rond Kabila lijdt zware verliezen

In het zuidoosten van Congo is de afgelopen dagen een zware veldslag geleverd tussen Congolese rebellen aan de ene en het leger van president Kabila en Zimbabweaanse militairen aan de andere kant. Volgens Zuid-Afrikaanse analisten heeft de coalitie daarbij zware verliezen geleden. ,,Tussen de 100 en 150 militairen zijn om het leven gekomen, onder wie 12 tot 18 Zimbabweanen'', zegt Jakkie Potgieter van het gezaghebbende Institute for Security Studies in Johannesburg.

Woordvoerders van de Congolese rebellenbeweging RCD zeiden gisteren dat tussen de 80 en 150 Zimbabweanen zijn gedood. Eén van hen zou een bataljonscommandant zijn, hetgeen Potgieter bevestigt. Hij acht de RCD-schatting van het aantal gesneuvelde Zimbabweanen echter veel te hoog. Het gaat waarschijnlijk om het totale aantal gesneuvelden van de coalitie rond president Kabila.

Het staat wel vast dat het om een gecombineerde Congolese-Zimbabweaanse troepenmacht ging en dat deze de bewuste slag met de rebellen heeft verloren. Een woordvoerder van het Zimbabweaanse leger noemde de beweringen van de rebellen gisteren ,,pure propaganda''. Maar uit het buurland Zambia komen berichten over een groot aantal vluchtelingen die de grens overtrekken, onder wie honderden soldaten van Kabila's leger.

De Congolese rebellen hebben in het zuiden en midden van het land na een periode van betrekkelijke stilte een nieuw grootscheeps offensief ingezet bij de steden Mbuji-Mayi, Mbandaka, Kabinda en de hoofdstad van Katanga, Lubumbashi, de thuisbasis van president Kabila. De rebellen lijken er op uit om de aanvoerlijnen over land vanuit Lubumbashi naar de coalitietroepen aan het zuidelijke en oostelijke front af te snijden en dan de aanval in te zetten. Als dat lukt, is de coalitie machteloos, want door de lucht kan Kinshasa zijn manschappen niet voldoende bevoorraden.

Bovendien hebben de Angolese troepen, die de regering-Kabila in augustus te hulp kwamen, zich teruggetrokken omdat ze in eigen land de UNITA-rebellen moeten bestrijden. Potgieter verwacht een nieuwe aanval op Kinshasa en gaat ervan uit dat de coalitie dan het oosten van het land zal opgeven en zich zal concentreren op verdediging van de hoofdstad.

Potgieter verwacht dat de geallieerde coalitie rond Kabila – Zimbabwe, Angola en Namibië – uit elkaar zal vallen. ,,De Zimbabweaanse militairen hebben mij niet kunnen overtuigen. In plaats van de verzetshaarden van de rebellen te bestoken, wekken ze de indruk dat ze zich tactisch terugtrekken. Samen met de Angolezen vormden zij een serieuze strijdmacht, maar ze kunnen het niet alleen aan.''

Tussen de Zimbabweanen en de manschappen van Kabila botert het niet. De Zimbabweanen zien hun Congolese wapenbroeders als een veiligheidsrisico, want deze zijn slecht getraind en missen iedere coördinatie. Potgieter spreekt zelfs van ,,vijandigheid tussen de gewone soldaten'' van de coalitielegers. Hij betwijfelt of president Robert Mugabe van Zimbabwe de interventie in Congo lang kan volhouden. ,,Mugabe zal proberen zijn gezicht te redden door een wapenstilstand na te streven.''