Procedure over aftreden onduidelijk

De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie, neemt het initiatief voor Europese wetgeving. Ze ziet toe op uitvoering van het verdrag van de Unie en op uitvoering van besluiten van de Raad van ministers, het orgaan waarin de lidstaten zijn vertegenwoordigd. Als de Commissie vindt dat een lidstaat bij de naleving van EU-regels in gebreke blijft, kan ze die voor het Hof van Justitie dagen.

Het verdrag van de Unie zegt niets over hoe te handelen als de Commissie, zoals vannacht, in haar geheel opstapt. Het verdrag bepaalt slechts dat de leden worden benoemd voor een periode van vijf jaar. De periode kan voortijdig worden beëindigd door een motie van afkeuring van het Europees Parlement, mits die motie met tweederde meerderheid wordt aangenomen. Zo'n motie kan alleen tegen de Commissie als geheel zijn gericht.

Na een motie van afkeuring blijven de Eurocommissarissen de lopende zaken behartigen tot in hun vervanging is voorzien. Voorts bepaalt het verdrag: ,,Behalve door regelmatige vervanging of door overlijden eindigt de ambtsvervulling van een lid van de Commissie door vrijwillig ontslag of ontslag ambtshalve.'' In die gevallen wordt de individuele Commissaris vervangen, tenzij de Raad van Ministers vaststelt dat er geen reden tot vervanging is.

Ook nu wordt geopperd dat bepaalde Commissarissen kunnen terugkeren (lees: aanblijven) mocht er een nieuwe Commissie worden benoemd.

De Commissie telt twintig leden. Twee uit de grote lidstaten en een uit de kleinere. Nu is het nog zo dat de regeringen van de lidstaten, na raadpleging van het Europees Parlement een voorzitter voordragen. In overleg met deze voorzitter dragen de lidstaten vervolgens de overige commissarissen voor. Voorzitter en commissarissen worden daarna onderworpen aan een hoorzitting en een stemming in het Europees Parlement.

Als het Verdrag van Amsterdam binnenkort in werking treedt, moet de benoeming van de voorzitter door het parlement worden goedgekeurd. De voorzitter zal vervolgens een stem krijgen in de samenstelling van de Commissie.