Noord-Ierse katholieke advocate dood bij aanslag

Een verboden groep Noord-Ierse protestantse paramilitairen heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de autobom die gisteren een eind maakte aan het leven van een prominente advocate die katholieken verdedigde.

De groep, de `Red Hand Defenders', is een recent opgekomen loyalistische eenheid die het Noord-Ierse vredesakkoord van een jaar geleden niet erkent en begin deze maand door de Britse regering buiten de wet werd geplaatst. Rosemary Nelson (40), moeder van drie kinderen, stierf nadat een bom onder haar auto was geëexplodeerd. De aanslag had plaats aan de vooravond van crisisberaad door katholieke en protestantse Noord-Ierse leiders in Washington om de impasse in het vredesproces te doorbreken. Die houdt aan door het uitblijven van ontwapening door het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA).

De Ierse regering noemde de aanslag een ,,duidelijke en doelbewuste poging om het vredesproces te saboteren''. De Britse premier Blair noemde de bomaanslag een ,,misselijkmakende daad van barbarij''. De Amerikaanse president Clinton, initiatiefnemer van het crisisberaad ter gelegenheid van de Ierse nationale feestdag St Patrick's Day, sprak van een ,,laffe daad door de vijanden van de vrede''. De protestantse premier in spe van Noord-Ierland, David Trimble, zei dat daders ,,er niet in zullen slagen het vredesproces uit de rails te laten lopen''.

Na de aanslag ontstonden ongeregeldheden in Lurgan in het district Armagh, waar Nelson woonde. Jongelui met bivakmutsen gooiden stenen en benzinebommen naar de politie. Eerder hielden 200 mensen een protestdemonstratie. Zij beschuldigden de Royal Ulster Constibulary (RUC), de merendeels protestantse Noord-Ierse politie, van samenwerking met loyalistische extremisten. Nelson had juist vorige week aangedrongen op een onderzoek naar mogelijke samenwerking tussen de ordetroepen en protestantse paramilitairen bij de moord op een andere advocaat van de nationalisten in 1989. Ze was herhaaldelijk met de dood bedreigd en klaagde over intimidatie door de RUC.

De bom zou zijn geplaatst terwijl Nelson met haar man een weekeinde weg was en de auto thuis had achtergelaten. De politie sprak van een ,,nieuw type'' aanslag, die zou bewijzen dat nu ook protestanten over krachtige springstof en verfijnde ontstekingsmiddelen beschikken. Gevreesd wordt dat katholieke extremisten een poging zullen doen de aanslag te vergelden.

RUC-chef Ronnie Flanagan zei gisteren de Amerikaanse federale politie, de FBI, te hebben gevraagd te helpen bij het onderzoek naar de moord. Om kritiek op mogelijke partijdigheid voor te zijn, heeft hij de leiding van het onderzoek in handen gegeven van David Phillips, hoofdcommissaris van Kent.

Onder Nelsons cliënten bevond zich een groep katholieken uit Portadown, die zich sinds vorig jaar verzetten tegen de jaarlijkse protestantse Oranje-mars over de Garvaghy Road.