Niemand voor water verantwoordelijk

Het ministerie van VROM buigt zich over de toepassing van een Europese richtlijn die de overheid meer verantwoordelijkheid geeft voor water uit de kraan. Dat blijkt niet eenvoudig.

Niemand is verantwoordelijk voor het water dat in Nederland uit de kraan komt. Dat is gebleken nadat negen mensen overleden en nog veertig anderen ziek werden door de legionellabacterie die zich vermoedelijk had genesteld in water op de West-Friese Flora. Waterleidingbedrijven hebben de plicht om het water goed aan te leveren, maar voor wat er tussen de levering en het moment dat het uit de kraan komt gebeurt, is niemand aanspreekbaar.

Een Europese richtlijn kan er onbedoeld voor zorgen dat meer helderheid komt over die verantwoordelijkheid. Brussel wil in het kader van harmonisering van Europese wetgeving dat overheden directer aanspreekbaar zijn op het water dat uit de kranen komt. Maar de richtlijn, waar ambtenaren van het ministerie van VROM zich al een tijdje over buigen, zal in Nederland niet makkelijk uitvoerbaar zijn.

Volgens de directeur van de Vereniging van Exploitanten van Waterleidingbedrijven (VEWIN), E. Cals, is het moeilijk om de verantwoordelijkheid vast te stellen. ,,De overheid kan niet verantwoordelijk zijn voor wat er binnenshuis met water wordt geknoeid'', zegt hij. ,,Je kunt hooguit de eigenaar of directeur van een gebouw verantwoordelijk maken.''

Maar ook dat is moeilijk. Thans zijn veel partijen gedeeltelijk verantwoordelijk voor de waterinstallatie in een gebouw. Het VEWIN heeft normen opgesteld waar erkende installateurs van drinkwatersystemen aan moeten voldoen. De verwarmingsketel moet zodanig functioneren dat de minimumtemperatuur van het water zestig graden is. Bij die temperatuur overleeft de legionellabacterie niet. In grote gebouwen moet de minimumtemperatuur 65 graden zijn omdat bij het rondpompen warmte verloren gaat.

Maar volgens W. Scheffer, medewerker op de afdeling Technologie van de Vereniging van Nederlandse Installatiebedrijven (VNI), is het bij oude systemen in grote gebouwen zoals ziekenhuizen vaak moeilijk om water goed te laten circuleren. Als de zogeheten deelringen van het systeem niet goed ,,meelopen'', kan het water niet op temperatuur blijven. Vooral in oude gebouwen komt dit probleem voor, zegt Scheffer. De installateur is niet verantwoordelijk voor dit probleem omdat het een kwestie van onderhoud is en dat komt voor rekening van de afdeling beheer van het gebouw. ,,Helaas zijn er mensen of instellingen die de temperatuur buiten ons en de installateur om, lager zetten'', zegt een woordvoerder van de VEWIN. Hij zegt dat er soms ook ,,beunhazen'' aan het werk zijn, die niet op de hoogte zijn van de regels. ,,De Waterleidingbedrijven kunnen daar niets aan doen.''

Volgens medisch microbiolooog R.J. van Ketel zijn er talloze ziekenhuizen en hotels met ondeugdelijke leidingensystemen. Zo komt het voor dat het systeem het water op de bovenste verdieping van een gebouw onvoldoende op temperatuur brengt. Maar omdat doorgaans slechts weinig mensen ziek worden na besmetting, leidt de constatering van de bacterie meestal niet tot ingrijpende maatregelen.