Koppig en arrogant

Tot hun stomme verbazing werden verschillende Europarlementariërs vorige week vereerd met een bezoekje van Edith Cresson, de vrouw die de Europese Commissie deed vallen. De parlementariërs waren gewend genegeerd te worden door de Franse Eurocommissaris, die hen nu trachtte voor zich te winnen. Maar haar charme-offensief kwam te laat.

Edith Cresson (65) is de afgelopen maanden uitgegroeid tot de verpersoonlijking van fraude en vriendjespolitiek binnen de Europese Commissie. Niet alleen omdat ze een bevriende tandarts een goed betaald contract bezorgde voor aidsonderzoek en omdat ze niet adequaat optrad tegen onregelmatigheden in het onder haar ressorterende onderwijsprogramma Leonardo. Maar ook door haar koppige en arrogante houding.

In september vorig jaar nog verwaardigde Cresson zich niet om te verschijnen in het Europees Parlement, dat vroeg om uitleg over het contract aan de bevriende tandarts Berthelot, net als zij afkomstig uit Châtelleraut. Cresson stuurde een ambtenaar naar het parlement, die zei dat het contract niets te maken had met hun vriendschap. Onlangs nog bitste Cresson: ,,Mag je soms alleen maar samenwerken met mensen die je niet kent?''

Cresson heeft steeds volgehouden dat haar niets valt te verwijten en dat er campagne tegen haar wordt gevoerd. Ze wijst naar duistere krachten, vooral uit Duitsland, die haar onderuit willen halen. Ze kon rekenen op de steun van de Franse regering en heeft opmerkelijk goede contacten met de gaullistische president Chirac, met wie ze in de jaren zeventig nog samen in het Europees Parlement heeft gezeten.

Binnen de Commissie heeft haar eigengereide gedrag geleid tot wrevel. Vooral met de Belgische Commissaris Van Miert (mededingingsbeleid) heeft zij hooglopende meningsverschillen gehad. Haar gaullistische collega De Silguy zou in 1995 tegen haar hebben gestemd als vice-voorzitter van de Commissie, een post waarvan Cresson vond dat die haar als oud-premier toekwam.

Edith Cresson werd in 1994 voorgedragen als Commissaris omdat toenmalig president Mitterrand haar loyaliteit wilde belonen. Ze werd belast met de relatief lichte portefeuille onderwijs en onderzoek, waarmee ze wel 4000 man personeel in dienst kreeg. Ze verbleef echter vaak in Parijs en in Châtelleraut, een stad ten zuiden van Tours waarvan ze van 1983 tot 1997 burgemeester was.

Cresson, directeur van een grote onderneming en daarvoor onder meer minister voor Europese Zaken en voor Landbouw, werd begin jaren negentig door Mitterrand benoemd tot eerste vrouwelijke premier van Frankrijk – een weinig geslaagde exercitie die slechts 321 dagen zou duren. Op haar beleid kwam veel kritiek. Bovendien werden ongelukkige opmerkingen bekend over Japan als een land van hardwerkende mieren en Britse mannen van wie een op vier homoseksueel zou zijn.