EU-Commissie dient ontslag in

De voltallige Europese Commissie is vannacht afgetreden na de publicatie van een uiterst kritisch rapport over het functioneren van de Commissie. Commissie-voorzitter Jacques Santer zou vanmiddag in Brussel spoedoverleg hebben met de Duitse bondskanselier Schröder, thans voorzitter van de EU, om een uitweg te vinden uit de ontstane crisis.

In een gisteravond gepubliceerd rapport constateert een comité van onafhankelijke deskundigen dat Eurocommissarissen de controle hebben verloren over hun bestuurlijke apparaat. Het comité deed de afgelopen zes weken onderzoek naar beschuldigingen van fraude en vriendjespolitiek bij de Commissie. Het concludeert dat Europese Commissarissen niet persoonlijk betrokken zijn bij fraude, maar dat binnen de Commissie wel een cultuur heerst waarbij verantwoordelijkheden worden ontlopen. ,,Het is moeilijk geworden iemand te vinden die ook maar het minste idee van het dragen van verantwoordelijkheid heeft.'' Het meest kritisch is het rapport over Eurocommissaris Edith Cresson, beschuldigd van vriendjespolitiek.

Voorzitter Jacques Santer reageerde vanmiddag verontwaardigd op de bevindingen van de vijf `wijzen'. Hij zei de toonzetting van het rapport ,,onrechtvaardig''te vinden omdat op basis van ,,een klein aantal gevallen van fraude en slecht functioneren'' ten onrechte een beeld wordt geschetst ,,van afwezigheid van verantwoordelijkheidsgevoel''.

[De afgetreden Europese Commissie wordt waarschijnlijk op heel korte termijn in hoofdzaak gereconstrueerd om tot het einde van dit jaar, wanneer een nieuwe Commissie aantreedt, verder te kunnen functioneren. Alleen de meest bekritiseerde Commissarissen in het rapport, zoals de Française Edith Cresson en de Spanjaard Marin, zouden moeten worden vervangen. Duitse ambtenaren in het gevolg van kanselier Gerhard Schröder, die vanmorgen in het Catshuis in Den Haag premier Kok bezocht, hebben dat gezegd. Schröder sprak vanmorgen van ,,een nieuwe situatie'' in Europa die het extra nodig maakt dat de EU laat zien dat zij handelingsbekwaam is. De crisis moet niet worden gedramatiseerd, ,,de EU is niet zonder leiding, we hebben een functionerende Ministerraad en een zelfbewust Europees Parlement''.]

Nooit eerder is een Europese Commissie voor het einde van haar mandaat afgetreden. Santer deelde het ontslag vanochtend mee aan de voorzitter van het Europees Parlement, José Maria Gil-Robles. De demissionaire Commissie zal voorlopig de lopende zaken afhandelen. Het is nog niet duidelijk hoe lang die situatie zal duren. Het mandaat van de huidige Commissie zou eind dit jaar aflopen. Het is ook onduidelijk welke gevolgen het aftreden van de Commissie zal hebben op de moeizame onderhandelingen over de lange termijn financiering van de Europese Unie, die volgende week op een top van regeringsleiders in Berlijn afgerond zouden moeten worden. De Commissie was gevraagd deze week nog met voorstellen hierover te komen, maar een demissionaire Commissie kan geen voorstellen meer doen. Bondskanselier Schröder en de Nederlandse premier Kok zeiden vanochtend dat zij volgende week in Berlijn een akkoord over de Agenda 2000 wensen en verwachten.

Het aftreden van de Commissie kwam vannacht na een lange avond van koortsachtig overleg met hoofdsteden van lidstaten van de EU. Na contacten met het Europees Parlement was de Commissie duidelijk geworden dat een overweldigende meerderheid van de 626 Europarlementariërs haar aftreden eiste. Na lezing van het rapport eisten de socialisten, de liberalen en de groenen het aftreden van de voltallige Commissie. Bij de christen-democraten bleken de tegenstanders van de Commissie flink in aantal te zijn toegenomen.