ECONOMIC AND INDUSTRIAL DEMOCRACY

Voorstanders van privatisering gebruiken het gebrek aan efficiency bij overheidsbedrijven doorgaans als het belangrijkste argument voor hun standpunt. In Engeland en Frankrijk klopt dat, maar in andere Europese landen is die redenering minder vaak waar omdat de overheidsbedrijven daar redelijk efficiënt werkten. Daar komt bij dat er van vrije concurrentie vaak geen sprake omdat dat privatisering in veel Europese lidstaten een zaak is die voorbehouden blijft aan preferente aandeelhouders, concludeeert David Parker van de Aston University in het blad Economic and Industrial Democracy. Hij doet dat in een artikel over privatisering in Europa, waarin hij de gangbare argumenten voor privatisering tegen het licht houdt.

Het begrip privatisering was al bekend voordat Margaret Thatcher het nieuw leven inblies in de jaren zeventig en tachtig. In Engeland verkocht de overheid al in het begin van de jaren vijftig overheidsaandelen in het bedrijfsleven. Ook in Duitsland, Ierland, en Italië gebeurde dat sinds de oorlog al veel vaker. Maar sinds 1985 zijn Engeland en Frankrijk Europa's privatiseringskampioenen. De Franse overheid ontving de afgelopen vijftien jaar 34,1 miljard dollar voor de verkoop van staatsbedrijven, en Engeland 96,7 miljard dollar. Daarna volgen Italië met een verkoopcijfer van 17 miljard, Nederland met 9,3 miljard en Spanje met acht miljard dollar.

Voorstanders van privatisering gebruiken niet alleen het efficiency-argument vaak ten onrechte, maar ook het argument dat privatisering zou zorgen voor spreiding van aandelenbezit is twijfelachtig. De helft van de twee miljoen Duitsers die in 1996 aandelen Deutsche Telekom kocht had ze binnen een jaar al verkocht. Recent onderzoek levert soortgelijke cijfers op voor de spreiding van aandelenbezit in Engeland. De auteur betoogt ook dat de term privatisering vaak ook gebruikt wordt zonder dat de overheid de bemoeienis daadwerkelijk beëindigt. Als het begrip privatisering zijn betekenis wil houden moet het gebruik er van beperkt blijven tot die gevallen waarin de overheid haar aandelen geheel of grotendeels verkoopt, zonder de handel in die aandelen beperkingen op te leggen, en zonder zich te mengen in het management van de onderneming in kwestie.

Het kwartaal Economic en Industrial Democracy is een uitgave van SAGE Publications Ltd, 6 Bonhill Street, London EC2A 4PU, UK.

www.sagepub.co.uk/journals/elect/html