Rick Kam laat De Rotterdamse dansgroep dolen

Als een dikke punt onder een uitroepteken laten de twee dansers zich plat voorover op de grond vallen. Het markeert het einde van Ratio (1996). Dit energieke, abstracte duet op een altvioolsonate van Paul Hindemith, is gemaakt door Ton Simons, de vaste gastchoreograaf van De Rotterdamse Dansgroep. Het is een test – van spieren en van vormen die het lichaam kan aannemen. Armen en benen schuiven steeds geagiteerder en gecompliceerder in elkaar, scherp als lichtseinen.

Na dit smakelijke voorafje volgen de twee premièrestukken van Programma 3 en is het afgelopen met het lichaam in optima forma. In Realm van Rick Kam, ex-danser en regelmatig terugkerende gastchoreograaf van het gezelschap, zit de psyche behoorlijk in de problemen, wat zich ook in de bewegingen vertaalt. Net als de patiënten in de boeken van psychiater Oliver Sachs vertoeven de drie danseressen en twee dansers in een andere werkelijkheid dan de `normale'. Zachte pianoklanken van Franz Schubert hangen er als een geluidswerende deken omheen. De naturelkleurige kledingstukken lijken op bandages. In zichzelf gekeerd kloppen de dansers in het halfduister op de grond, staren in de verte of zwaaien naar een hersenschim. Hun handen zetten het eigen of andermans been een stap verder. De plotseling aanknippende tl-buis maakt de autistische gekte pijnlijk openbaar.

Hoewel er goed wordt gedanst is het jammer dat Kam, in het belang van de choreografie, de dolende individuen niet meer samenhang in vorm heeft opgelegd. Dat ene synchrone bewegingsthema neemt het gevoel van een willekeurig aantal doorkabbelende solo's, uitgevoerd door een willekeurig aantal dansers niet weg. Zoals ook dat ene verknipte `liefdesduet' te weinig centraal wordt gezet om de aandacht volledig op te eisen.

In Zonder Titel van artistiek directeur Käthy Gosschalk is het fysiek gemankeerde lichaam – hoe onzalig voor dansers – het uitgangspunt. Tegen stijlvolle banieren van röntgenfoto's en op een (semi-)romantisch strijkkwartet van Ludwig van Beethoven wordt met opzettelijk stramme ruggen een puur dansante groepschoreografie uitgevoerd. Terugkerend thema is een buiging met één been naar voren of naar achteren gestrekt, de armen half rond gebogen. Vanuit die positie voortgaan is als het slepen van de lamme en esthetisch weinig flatteus.

Het is een mooie vondst, die echter niet eindeloos kan boeien. Het is begrijpelijk dat de rem op de ruggen er op verschillende momenten afgaat. Maar hiermee wordt het concept tegelijkertijd ook weer de das om gedaan. De dansers blijken nu toch soepel te kunnen dansen. En verder? Mij boeiden deze passages in elk geval te weinig om ze zonder nadenken gewoon te genieten.

Voorstelling: Programma 3 door De Rotterdamse Dansgroep, met choreografieën van Ton Simons (Ratio), Rick Kam (Realm) en Käthy Kosschalk (Zonder Titel). Gezien: 12/3, Studio Theater DRD, Rotterdam. Aldaar 17/3, 18/3, 8/4, 9/4, 14/4, 15/4. Inl. (010) 436 45 11.