Leerling moet zich thuisvoelen op school

Strakke regels en een nauwe betrokkenheid van ouders zijn een remedie tegen geweld op school, menen drie schoolleiders.

Leraren moeten weer duidelijk zijn over wat mag en wat niet. Op de gang hangen of schelden mag niet, pesten en vechten evenmin. Ouders moeten zo intensief mogelijk contact onderhouden met de school, die op haar beurt moet weten welke kinderen problemen hebben, thuis of met klasgenoten. De school moet bovenal kleinschalig georganiseerd zijn, zodat leerlingen zich er thuis voelen. ,,Ze moeten het gevoel hebben dat we ze missen als ze ziek zijn.''

Hun aanbevelingen om geweld te voorkomen op middelbare scholen klinken nogal logisch. Maar dat zijn ze niet, verzekeren de Amsterdamse schoolleiders W. Ruysendaal (Montessorischool) en M. van Loo (Christelijke VBO tot VWO). ,,Leraren in de grote steden zijn jarenlang vaag geweest over normen en waarden. Ze voelden zich onzeker – waren bang om verwijten te krijgen van leerlingen als ze streng optraden'', zegt Ruysendaal. Terwijl duidelijkheid tegenwoordig juist is geboden volgens hem, omdat de leerlingen uit allerlei culturen komen. ,,Thuis leren ze het ene, op straat het andere en op school weer iets anders. Dat is verwarrend. Wij moeten dus grenzen trekken: ik begrijp dat je vechten wilt omdat je bent beledigd, maar ik keur het wel af. Dat kán hier gewoon niet.''

De Amsterdamse politie heeft aangekondigd binnenkort op de zestig scholen in de stad gericht te gaan zoeken naar wapens. Ze zal leerlingen fouilleren en kluisjes doorzoeken. ,,Contra-productief'', vindt Van Loo. ,,Zulke controle creëert een anonieme sfeer, die we juist niet willen. Wij merken dat als iedereen elkaar kent er weinig agressie is. Een persoonlijke sfeer en goede onderlinge banden zijn essentieel. Pas als groepen leerlingen van andere scholen ons schoolplein bezoeken, ontstaan er weleens problemen.''

Enkele fysieke maatregelen hebben de vestigingen van Van Loo's school wel getroffen: surveillerende leraren dragen in de pauze een pieper om hulp in te roepen als er gevochten zou worden. Ook houdt de conciërge de (gesloten) deuren altijd in de gaten om buitenstaanders te weren. Hij is opgeleid door de politie.

Maar uiteindelijk werpen sociale maatregelen de meeste vruchten af, zegt directeur R. Spierings van de Reigersbosschool in Amsterdam Zuid- Oost. ,,Wij voeren al twintig jaar een lik-op-stuk beleid en dat werkt. Het begint bij `hé meid' roepen tegen een lerares en van daar gaat het verder. Je moet niets accepteren. Wij tekenen al jaren contracten met leerlingen en ouders: jij houdt je daar aan, wij houden ons hier aan. Ook dat werkt. Ha! Ik zie ons al een metaaldetector plaatsen - elke ochtend files voor de schooldeur.''