Huisarts overvallen door paniek

Vrijdag bleek dat de jaarlijkse bloemententoonstelling in Bovenkarspel, de Flora, de besmettingshaard was van de veteranenziekte. Paniek en verdriet door de dodelijke slachtoffers van `onze Flora'.

H. Spelt en zijn vrouw hadden gisterochtend een laat ontbijt. De huisarts in het West-Friese plaatsje Grootebroek, vlakbij de besmettingshaard van de veteranenziekte in Bovenkarspel, zit nog een beetje bij te komen van zijn dienst dit weekeinde. De eerste telefoontjes kwamen vrijdagmiddag iets na vijven en hielden daarna niet meer op. Spelt kreeg hulp van een arts en een assistent, maar ook met zijn drieën konden ze het maar nauwelijks aan.

In West-Friesland brak vrijdag grote paniek uit nadat op radio en televisie bekend was gemaakt dat de jaarlijkse bloemententoonstelling Flora in Bovenkarspel de besmettingsplaats was van de soms dodelijke veteranenziekte. Iedereen die dit hoorde, bij de Flora was geweest en zich niet helemaal fit voelde, greep vrijdag naar de telefoon. Ook mensen die griep hadden gehad, wilden weten of het soms veteranenziekte was geweest. Op verjaardagen, bij de benzinepomp en in de supermarkt was de epidemie, die Bovenkarspel tot dusver twee doden heeft gekost en dit weekeinde een derde slachtoffer vergde uit Delfzijl, het gesprek van de dag.

Spelt had vrijdagochtend gehoord dat er in zijn gemeente veteranenziekte was geconstateerd. Hij had net de tijd gehad om er wat vakliteratuur op na te slaan. Maar niemand had hem nog verteld dat de besmetting op de Flora had plaatsgevonden, zoals het ministerie van Volksgezondheid vrijdag te weten kwam. ,,De televisie wist dat eerder dan ik'', zegt hij. Bezoekers van de Flora die naar het nieuws van vijf uur hadden gekeken, raakten in paniek en brachten Spelt in verlegenheid. Vervolgens werd de arts in zijn deurpost overvallen door draaiende camera's van tv-stations.

Het landelijke informatienummer dat was ingesteld, werd bemand door telefonisten die bellers voor de veiligheid doorverwezen naar de huisarts. Spelt: ,,Alle artsen in West-Friesland zijn platgebeld. Het was verstandig geweest als het ministerie ons op die storm had voorbereid.''

Het kwam voor Spelt in alle drukte aan op de kunst van het beslissen. Is het pluis of is het niet pluis? Als criteria hanteerde hij dat patiënten op de Flora moesten zijn geweest, koorts moesten hebben en benauwd of verward moesten zijn. Op grond van die criteria ontdekte hij vrijdagavond nog twee nieuwe gevallen. Zodra de juiste diagnose is gesteld, is de ziekte goed te behandelen. Gewone penicilline slaat niet aan maar bij tijdige ontdekking en behandeling met het middel erythrocine is de kans op genezing groot.

Nee, zeker dat hij het goed heeft gedaan, is hij niet. ,,Natuurlijk ben ik bang dat ik mensen niet heb bezocht die het toch hebben'', zegt hij. Maar tot dusver heeft hij nog geen berichten gehad van gemiste diagnoses. De kans dat er nu nog nieuwe gevallen binnenkomen acht Spelt klein omdat de incubatietijd van de ziekte, twee tot tien dagen, ruim is verstreken. De Flora sloot op 28 februari. Dienstdoend huisarts Bakker meldde gisteren dat de rust was weergekeerd.

Volgens Spelt zijn veel bezoekers van de Flora besmet geweest, zonder er veel van gemerkt te hebben. Ook de burgemeester van Stede Broec, de overkoepelende gemeente van Bovenkarspel en Grootebroek, klaagde de afgelopen week over een griepje, zo herinnert Spelt zich. Slechts een klein percentage wordt van de besmetting ernstig ziek. De samenwerkende doktoren in de omgeving zijn van plan om onder bewoners een bloedonderzoek te houden waaruit de omvang van de epidemie moet blijken. Ook het landelijke RIVM onderzoekt de epidemie.

Pastoor Karregat van de katholieke kerk in Bovenkarspel memoreerde zondagochtend in zijn kerkdienst de overleden mannen van 41 en 69 jaar en zei te hopen dat degenen die nog ziek zijn, genezen. Hij bezocht de afgelopen dagen de nabestaanden. Nee, troosten kon hij nauwelijks. ,,Het enige wat je kunt doen is luisteren'', zegt hij. Door de dood van de twee heerst diepe verslagenheid in het dorp, vertelt Karregat. ,,Als kerngezonde mensen zo plotseling uit het leven worden weggetrokken, grijpt dat aan.'' De twee waren geboren en getogen in Bovenkarspel. Dat het juist de Flora moest zijn – een evenement waar veel bewoners uit Bovenkarspel bij zijn betrokken – is extra pijnlijk, zegt Karregat. ,,Het is onze Flora. Veel van de bewoners hebben er zelf gestaan met hun bloemen. Als zo'n evenement je eigen plaatsgenoten het leven kost, is dat vreselijk.''