VERKOPER VAN DRENTS BEWUSTZIJN

Een voormalige handbalcoach tracht Emmen en omstreken rijp te maken voor een voetbalclub in de eredivisie. Algemeen-directeur Harry Weerman droomt van een Sportclub Drente, die de provincie meer allure zal geven. Vanavond kan Emmen zijn ambities onderstrepen in de topper tegen koploper FC Den Bosch.

Zijn bureau staat noodgedwongen in een houten keet op sportpark Meerdijk, waar het in de winter stervenskoud kan zijn. Maar het decor is niet zaligmakend voor algemeen-directeur Harry Weerman. Een Emmenaar hoeft niet te baden in weelde, het liefst koopt hij een kaartje voor de staantribune. Paai hem niet met vip-boxen in een Arena of Gelredome. Als er dan toch een nieuw kuipje moet komen in Emmen, laat het dan net zo'n knus stadionnetje zijn als nu, inclusief staanplaatsen. Risicowedstrijden kennen ze nog niet in Emmen, ook niet als vanavond koploper FC Den Bosch op bezoek komt bij de nummer twee van de eerste divisie.

Opgelucht nam de Drentse voetbalclub afscheid van het experiment met de Persoonsgebonden ClubCard. ,,We deden mee aan het zogeheten pilotproject van de KNVB. Maar de PCC scheelde ons per thuiswedstrijd zeker 500 tot 1.000 bezoekers'', meent de 51-jarige Weerman. ,,Een oud baasje uit Weiteveen gaat niet naar het stadion om een formulier in te vullen voor een clubcard. Die wil vijf, zes keer per jaar naar het voetballen zonder allerlei rompslomp. De proef met de PCC heeft ons enkele tienduizenden guldens gekost, terwijl op sportpark Meerdijk geen vandalisme voorkomt.''

De oude garde van Zwartemeer zul je niet tegenkomen aan de Meerdijk, want zo gevoelig liggen de verhoudingen in Drenthe. Tot 1966 speelde Zwartemeer in de tweede divisie, eerst in het dorp zelf op het terrein aan de Mr. Ovingstraat, later in Klazienaveen. In 1966 ging de profclub verder onder de naam SC Drenthe tot de tweede divisie in 1971 door de KNVB werd opgeheven. Nu geven slechts de tafeltennissters van Treffers '70 nog enige bekendheid aan Klazienaveen. Is het vloeken in de kerk wanneer Weerman zijn ideaal ontvouwt? ,,Emmen moet zijn naam wijzigen, want we willen de club van Drenthe worden. Nu zijn we nog te veel gebonden aan de zuidoosthoek van Drenthe. De naam Sportclub Drente geeft de club meer uitstraling.''

Weerman beseft dat een naamswijziging van Emmen slecht zal vallen in Klazienaveen en omgeving. ,,Daar heerst nog rancune over de sanering van de toenmalige profclub. Ook ik ging aan de hand van mijn vader naar Zwartemeer en later naar SC Drenthe. Ik heb tot mijn vijftiende gevoetbald, samen met Jan van Beveren die toen bij Emmen op doel stond. Hoewel ik een rasechte Emmenaar ben, voel ik me verbonden met het Drentse gebied. Emmen moet ook de club zijn van Klazienaveen, Weiteveen, Sleen en Schoonderbeek.

,,Cambuur is van Leeuwarden. Maar Heerenveen is uitgegroeid tot de ambassadeur van Friesland. Bedrijven in Gieten hebben een vip-box in het Abe Lenstra-stadion, terwijl dat dorp op 30 kilometer van Emmen ligt. Heerenveen-voorzitter Van der Velde vertelde me dat bedrijven speciaal naar Heerenveen komen om maar met de voetbalclub te kunnen worden geassocieerd. Zo moet Emmen de provincie Drenthe meer allure gaan geven.''

Weerman verkoopt dan ook vooral een nieuw bewustzijn. ,,Het tijdperk van de turfstekers ligt achter ons. Drenthe staat niet langer model voor bier, jenever en achterdocht, zoals vroeger werd gezegd. Als ik met de handballers van E&O onder de rivieren kwam, leken ze wel te krimpen uit respect voor de westerlingen. Die Drentse schuchterheid is er moeilijk uit te krijgen. Maar het voetbal heeft wel degelijk bijgedragen aan de emancipatie van de Drentse bevolking. We mogen toch ook trots zijn op de prestaties van Emmen? Ik schaam me niet voor mijn Drentse accent, ik ben een man van het volk, een man van de regio.

,,Daarom hanteer ik in mijn column in een wijkkrant ook een simpel taalgebruik om de toeschouwers op te roepen zich tijdens wedstrijden van Emmen te gedragen als een twaalfde man. Drenten komen pas los na een paar potten bier. Ze zijn te nuchter om hun emoties te tonen. Maar de samenstelling van de bevolking is al veranderd. Emmen wordt voor tachtig procent bewoond door import. Alleen AKZO heeft hier in de jaren zeventig al ongeveer 16.000 mensen naar toegehaald. Ook Philips zat hier nog een tijdje. Hoewel die bedrijven inmiddels zijn vertrokken, kun je Emmen geen typisch Drentse stad meer noemen. Toch wil het publiek werkvoetbal zien. Wie in Drenthe de mouwen niet opstroopt, kan het vergeten.''

Met die boodschap trekt Weerman als uithangbord van Emmen door de provincie om sponsors te werven. ,,Elk bedrijfje in Drenthe moet affiniteit hebben met Emmen. Maar vergeet niet dat deze club pas veertien jaar betaald voetbal speelt, waarvan tien jaar in de marge. Bij mijn aantreden in januari vorig jaar trof ik een club, die diep gebukt ging onder het echec van Sport 7. Bij Emmen werden salarissen betaald die de club zich helemaal niet kon permitteren. Dankzij een lening van de gemeente hebben we de schuld nagenoeg weg kunnen werken. Uit het bedrijfstakonderzoek van de KNVB bleek dat het draagvlak in Drenthe groot genoeg is voor een club in de eredivisie, ook al werken we nu met een bescheiden budget van 5,7 miljoen gulden.''

Een chronisch gebrek aan geld heeft ook zijn charme. Met gevoel voor zelfspot verklaart Weerman dat Emmen tijdens de winterstop slechts een trainingskamp in Roden had kunnen beleggen als de Stichting Jong Talent Drenthe niet een stage in Noord-Ierland had gefinancierd. Het werd een bijzondere trip. ,,In de katholieke wijk in Belfast staan de voordeuren van de huizen altijd open. Dat gebruik stamt nog uit de periode waarin de mensen terroristen van de IRA moesten beschermen. Die vluchtten na een overval hun eigen wijk in, renden door de voordeur iemands huis binnen en verlieten het pand weer via de achterdeur. Het kwam niet in je hoofd op de voordeur te sluiten.

,,De spelers van Emmen waren diep onder de indruk van de problemen in dat verscheurde land. Bovendien moesten we trainen en spelen onder abominabele omstandigheden. De accommodaties van Bangor City en Crewe United verkeerden in een droevige staat. De spelers zakten tot over hun enkels in de modder en toen begon het nog eens flink te regenen. Het veld liep bovendien schuin omhoog en toch hebben we onder die condities een oefenwedstrijd gespeeld. Het was een bijzonder duel omdat bij Crewe United katholieke én protestantse voetballers speelden. Die harmonie was een bron van inspiratie voor onze spelers. Dat wij-gevoel moet in de gehele club tastbaar zijn. Aan de trainer zal het niet liggen. In Jan de Jonge herken ik mezelf als coach, hij is net zo wild en impulsief als ik vroeger was.''

Weerman vertrok in december 1997 bij de handbalsters van E&O na een conflict rond sterspeelster Saskia Mulder. Acht speelsters verlieten de club uit Emmen om toe te treden tot de `meiden met een missie', die hun olympische ambities buiten de nationale competitie om wensten te realiseren. Met instemming van haar teamgenoten bij E&O werd Mulder door bondscoach Bert Bouwer buiten de selectie gelaten omdat zij het Nederlandse team wenste te combineren met een avontuur in de Duitse Bundesliga. ,,Bouwer is corrupt bezig'', foeterde Weerman destijds. Zonder Mulder faalde het Nederlandse vrouwenteam op het EK in eigen land. Maar de ironie wil dat de vroegere pupil van Weerman toch is geselecteerd voor de cruciale wedstrijd, woensdag tegen Litouwen, waarin Nederland deelname aan het WK hoopt af te dwingen.

Weerman fungeert nog altijd als adviseur van de speelster van Herrentrup. ,,Ik heb het altijd belachelijk gevonden dat de beste handbalster van Nederland niet in het Nederlandse team mocht spelen. Mulder speelt nota bene in de sterkste competitie ter wereld. En zo'n handbalster negeer je als bondscoach, omdat je zo nodig wilt vasthouden aan jouw lijn? Herrentrup heeft vergeefs getracht te bemiddelen, want er viel met Bouwer niet te praten over een selectie van Mulder. Ik vind het moedig van Bert, maar ik had me flexibeler opgesteld. Frank Rijkaard plukt zijn internationals toch ook uit heel Europa?

,,Mulder heeft nu diverse aanbiedingen van Duitse topploegen, waar ze veel geld kan verdienen. Moet ze die laten lopen, omdat de bondscoach alleen met speelsters wil werken die voor het Nederlandse team kiezen? In die zin is de koerswijziging van Bouwer opvallend. Met Mulder heeft Nederland natuurlijk meer kans om Litouwen te verslaan. Maar wordt Saskia in de aanloop naar het WK opnieuw voor een keuze gesteld? Daar zou ik graag willen horen van Bouwer.''

Weerman heeft nooit geloofd in het door de volleyballers ontworpen `Bankras-model'. Moet hij alsnog zijn ongelijk bekennen nu het vrouwenteam op de drempel van het WK staat? Een spottende blik in zijn ogen is het antwoord. ,,Waarom kon Nederland op het EK niet met de druk omgaan?'', klinkt het uitdagend. ,,Omdat de speelsters de harde competitie hebben gemist. Kwaliteit heeft deze groep voldoende. Nu ze meer wedstrijden spelen, zie je de progressie. Alleen trainen met het Nederlands team werkt maar even. Bij de volleybalsters is het toch ook mislukt? De Nederlandse sportcultuur is niet geschikt voor deze rigide benadering. Bovendien krijgen de speelsters er niets voor betaald. Ze doen wellicht de nodige levenservaring op, maar dat geldt voor Saskia Mulder nog meer. Zij is in Duitsland volwassen geworden. Ik weet zeker dat zij op het EK wél met de druk had kunnen omgaan.

,,Ik heb niets meer tegen Bouwer. Ik vind het vreemd dat hij zich onlangs weer negatief over mij heeft uitgelaten, want ik heb hem al anderhalf jaar niet meer gezien. Ik neem het de speelsters van E&O ook niet kwalijk dat zij destijds voor het Nederlandse team kozen. Ik verwijt Bouwer wel dat hij de club en mij daar niet over heeft ingelicht. Hun vertrek kwam als een overval, we stonden voor een voldongen feit. En het argument dat ook de clubs zouden profiteren van een sterker Nederlands vrouwenteam sloeg natuurlijk nergens op. De vrouwenafdeling van E&O is als een kaartenhuis in elkaar gestort en het niveau van de eredivisie is bedroevend.

,,Over de heren hoeven we helemaal niet te praten. Het Nederlands Handbalverbond is een Dameshandbalverbond geworden. Het mannenteam bestaat nog slechts op papier. Natuurlijk wenst niemand zich beschikbaar te stellen voor de nationale ploeg als onkosten niet worden vergoed en de spelers vrije dagen moeten opnemen om te kunnen spelen. Ik begrijp niet waarom de Poolse trainer Malag zich voor die klus heeft laten strikken. Hij is een bondscoach zonder spelers. De handballers van E&O krijgen volgens mij nog geen duizend gulden per maand, daar komt een jeugdspeler van Emmen zijn bed niet voor uit. Als ik ooit nog handbaltrainer zou willen zijn, is het in Duitsland. Daar constateer ik een beleving die in Nederland niet meer bestaat. Ik zie liever een wedstrijd van het tweede elftal van Emmen dan een duel van E&O.''