Zegetocht van Nelson Mandela in gracht en kerk

Het afscheidsbezoek van de Zuid-Afrikaanse president Mandela aan Nederland is een feest van wederzijdse bewondering geworden.

President Nelson Mandela beschouwt het eredoctoraat dat de Leidse universiteit hem vandaag heeft verleend als een erkenning voor de mensen in Zuid-Afrika ,,die trouw zijn gebleven aan de idealen van gerechtigheid en verzoening''. Dit zei Mandela vanmiddag in de Leidse Pieterskerk, waar hij zijn bul kreeg. Mandela maakte in zijn dankrede een vergelijking tussen ,,de moedige strijd van mijn volk'' en de idealen van ,,de grote historicus'' Huizinga die ieders persoonlijke verantwoordelijkheid, en die van de universiteit, voor de samenleving altijd benadrukte.

Eerder vanmiddag had premier Kok in de Trêveszaal in Den Haag, tijdens een lunch voor Mandela, erop gewezen dat Nederland nooit moet vergeten dat de echte drijfveer voor het einde van het Apartheidsregime in Zuid-Afrika zelf ontstaan is. De aardigheid en het verantwoordelijkheidsgevoel van Mandela hebben de grondslag voor een nieuw en democratisch Zuid-Afrika gelegd.,,Persoonlijk zie ik uw bereidheid om te vergeven en vrede te sluiten met mensen die u onrecht hadden aangedaan als een wonder'', zei Kok.

Amsterdam had gisteren de eerste dag van het tweedaagse afscheidsbezoek van de Zuid-Afrikaanse president al als een groot feest gevierd. Burgemeester Schelto Patijn maakte zich daarbij tot tolk van de bewondering en genegenheid voor Mandela bij de uitreiking van de gouden eremedaille van de hoofdstad: ,,U bent een symbool van hoop, een licht in de duisternis. U bent de personificatie van de strijd tegen racisme, repressie en vernedering verenigd in dat ene woord: apartheid.''

De tachtigjarige Mandela, die begin juni als president aftreedt en met zijn vrouw Graça Machel bedankte Patijn door erop te wijzen dat Amsterdam een van de belangrijkste steden in de strijd tegen apartheid is geweest. Hij bracht daarbij in het Nederlands de woorden uit het Amsterdamse stadswapen in herinnering: heldhaftig, vastberaden en barmhartig.

Na zijn verwelkoming op het marinevliegveld Valkenburg door koningin Beatrix en prins Claus, gisterochtend vroeg, had de president 's middags op de Dam voor een groot en enthousiast publiek, licht ondersteund door premier Kok, een krans gelegd bij het Nationaal Monument. Mandela loopt moeilijk, wat hem nochtans niet verhinderde om even later in een van zijn bekende bonte hemden een dansje te maken met kinderen van het koor van de school De Tamboerijn.

Na een privélunch met koningin Beatrix en prins Claus en prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven in het Koninklijk paleis en de ontvangst van de gouden eremedaille, die eerder aan staatsleiden als Churchill en Eisenhower werd toegekend, maakte het echtpaar Mandela een boottocht door de grachten waarbij vele duizenden Amsterdammers op bruggen en grachtkanten en van woonboten hun aanhankelijkheid lieten merken. Aan een woonboot hing een spandoek waarop de president kon lezen `Welcome in our townships'. Op andere spandoeken hadden Koerdische demonstraten vergelijkingen gemaakt tussen Mandela en hun leider Öcalan, die in een Turkse cel op zijn proces wacht. Tijdens de rondvaart werd de president, nu in een dikke mantel en met bontmuts, onder meer vergezeld door Ruud Gullit, die ooit zijn titel Europees voetballer van het jaar opdroeg aan de strijd tegen apartheid.

Mandela prees gisteravond de Nederlandse houding in de strijd tegen de apartheid en noemde in dat verband met name ook prins Claus, die hij de Order of Good Hope toekende wegens zijn langdurige betrokkenheid bij Afrika.