VVD grijpt naast GS Zuid-Holland

Hoewel de VVD in Zuid-Holland de grootste partij is, komt deze partij niet in het college van Gedeputeerde Staten.

Al voor de uitslag van de verkiezingen merkte SGP-lijsttrekker Rinus Houtman dat ,,niet alles koek en ei was'' in het college van Gedeputeerde Staten. ,,De PvdA en het CDA zaten redelijk dicht bij elkaar, terwijl je kon zien dat de VVD daar wat hoekig bij zat. Er is iets aan de hand, ga je dan denken'', zegt Houtman, die naar alle waarschijnlijkheid als gedeputeerde voor de SGP/GPV/RPF in het provinciebestuur komt.

Op de avond dat de uitslagen van de verkiezingen binnenkwamen, was al vlug duidelijk dat de voorspelde nek–aan–nekrace tussen de VVD en de PvdA zou uitblijven. De VVD verloor weliswaar vier zetels – met name inwoners van de Haagse randgemeenten keerden zich tegen de liberalen omdat die zich uitdrukkelijk hadden uitgesproken voor gebiedsuitbreiding voor de provinciehoofdstad – maar de partij bleef acht zetels voor op de PvdA en het CDA. De VVD voelde zich en gedroeg zich ook als de morele winnaar.

Kort na de verkiezingen ging Gedeputeerde en VVD-lijsttrekker J. Nolten dan ook vol vertrouwen aan de slag om een nieuw college te vormen. ,,We hebben met iedereen gesproken tijdens de informatieronde. Daarbij stelden we twee vragen: `hoe zou je objectief deze uitslag vertaald willen zien?' en 'hoe zou je subjectief deze uitslag vertaald willen zien?'. Er waren wel partijen die andere combinaties zagen, maar objectief gezien lag een coalitie met de VVD, CDA en PvdA het meest voor de hand. Na ons fractieberaad werd ik met die opdracht weggestuurd'', aldus Nolten.

De VVD is weliswaar de grootste partij van Zuid-Holland, maar de afgelopen vier jaar hadden de liberalen zich niet erg daadkrachtig getoond in het college. VVD-gedeputeerde Van der Goot (Bestuurlijke Zaken) kreeg het voor elkaar om de herindelingsplannen af te ronden. De rechter verbood een besluit van de provincie. De banengroei in de provincie is achtergebleven in verhouding tot de rest van het land, de hogesnelheidslijn stopt niet in Den Haag en de A4 is nog niet af. Het provinciebestuur, waarvan ook de PvdA en het CDA deel uitmaakten, had niet uitgeblonken in daadkracht.

Terwijl de VVD met de informatie bezig was, zaten de andere partijen niet stil. In de dubbele agenda's stonden al afspraken voor gesprekken over een groen-rood-oranje coalitie. PvdA-lijstrekker J.Wolf zei gisteren dat hij ,,al voor de stemmingen'' had gedacht aan een nieuwe coalitie. We vroegen ons af: `wat wil je bereiken', `wat hebben we gedaan' en `met welke mensen willen we verder'. We kwamen tot de conclusie dat het `minder goed' zou zijn om met de VVD verder te gaan.'' Ook CDA'er Heijkoop liet gisteren doorschemeren dat zijn partij toe was aan een periode zonder de VVD. ,,We willen afstand nemen van de no-nonsense politiek van de afgelopen jaren.'' Sociaal, natuur, milieu, spoorwegen, verzorging en burgers zijn de sleutelbegrippen waarop de nieuwe coalitiegenoten zich moeten gaan vinden.

GroenLinks en de SGP/GPV/RPF zagen hun kans schoon. Lijstrekker Visser (GroenLinks): ,,Ach, als er wat vrouwen in het college komen, zullen we geen scherpslijperij met de SGP gaan voeren. De aanleg van de A4? Dat zal ook geen breekpunt zijn.''

Ook de SGP ziet het zitten. Houtman: ,,Uit de gesprekken die we hadden met de PVdA, CDA en GroenLinks bleek dat wij allemaal dezelfde richting op wilden. Op provinciaal niveau kunnen we prima met elkaar over weg. Hier zijn ethische levensvraagstukken bijna niet aan de orde.''

De nieuwe coalitie was het net helemaal eens geworden, toen VVD-voorman Nolten nietsvermoedend sluitende afspraken wilde gaan maken met de PvdA en het CDA over het nieuwe college. ,,Een onbegrijpelijk manoeuvre gezien de goede samenwerking tot heden'', reageerde de VVD beduusd. Maar Nolten geeft zich nog niet helemaal gewonnen: ,,Als ze het programmatisch niet eens worden, is het niet uitgesloten dat wij weer aan bod komen.''

Maar volgens PvdA'er Wolf is er vooralsnog nog maar één ding waarover de coalitie het nog niet direct eens is geworden. Wolf: ,,We moeten nog een naam verzinnen. Duurzaam en gedurfd, dat zou misschien mooi zijn.''