Privacy werknemer in het geding

Verzekeraars willen een grotere greep krijgen op zieke werknemers. Maar hoever mogen zij gaan? De Registratiekamer waakt hierbij over de privacy.

Een werknemer zit thuis wegens ruzie met zijn baas. Mag verzekeraar X, door de baas ingeschakeld om bij ziekte het loon door te betalen, dit weten? En als hij het weet, keert hij dan nog uit? Verzekeraar Y denkt de behandeling voor whiplash in huis te hebben. Moet de bedrijfsarts zijn whiplash-patiënt die behandeling laten ondergaan?

Sinds de privatisering van de Ziektewet voelen verzekeraars het ziekteverzuim in hun portemonnee. Doordat werkgevers zich op grote schaal hebben verzekerd tegen doorbetaling van het loon, hebben verzekeraars er direct belang bij gekregen het ziekteverzuim terug te dringen. Probleem: zij hebben hierop geen invloed. De begeleiding van zieke werknemers is de taak van de arbodienst die is ingehuurd door de werkgever. De verzekeraar verneemt slechts de naam, loon, verzuimduur en mate van arbeidsongeschiktheid, zo spraken verzekeraars en arbodiensten drie jaar geleden af.

Met lede ogen zagen de verzekeraars vervolgens het ziekteverzuim stijgen. Op allerlei manieren proberen zij er daarom nu toch enige greep op te krijgen. Daarbij vinden zij echter de bedrijfsartsen op hun weg. Zo vraagt verzekeraar Reaal arbodiensten om gegevens die bedrijfsartsen volgens hun privacyreglementen niet mogen afstaan. Onaanvaardbaar, oordelen die. Nationale Nederlanden wil een actieve rol krijgen in de begeleiding van zieke werknemers. Volgens de bedrijfsartsen betreedt de verzekeraar daarmee hun terrein.

Om de samenwerking te verbeteren gaan het Verbond van Verzekeraars en de Branche Organisatie Arbodiensten nieuwe afspraken maken over de uitwisseling van gegevens. De Registratiekamer, die toeziet op naleving van de Wet Persoonsregistraties, zal deze toetsen. Volgens U. van de Pol, collegelid van de Registratiekamer, zijn duidelijke afspraken in de geprivatiseerde sociale zekerheid van groot belang.

Waarom?

,,Ter bescherming van de werknemer. Een zieke werknemer moet meewerken aan zijn terugkeer in het arbeidsproces, maar het kan niet zo zijn dat hij maar met alles moet instemmen. Hij moet weten waar hij ja of nee tegen zegt, als hem maatregelen worden voorgesteld. Hij moet weten dat, als hij ja zegt, zijn werkgever eventueel wat meer te weten komt over zijn ziekte, of dat hij toestemming moet geven als de bedrijfsarts gegevens wil hebben van zijn huisarts of fysiotherapeut. Het moet ook niet zo zijn dat een werknemer wordt geconfronteerd met een werkgever die zijn hele medische dossier kent. Dat moet in protocollen worden vastgelegd; dat moet je niet aan het individu overlaten. Die zit in een afhankelijke positie, als werknemer, als patiënt en als verzekerde.''

Waarom mogen medische gegevens niet bij een verzekeraar terechtkomen?

,,Een arts heeft de deskundigheid om te beoordelen of een werknemer iets wel of niet kan doen. Een verzekeraar is niet gekwalificeerd, dus dan moet je hem die gegevens ook niet geven. Dan nodig je hem uit een eigen beoordeling te maken.''

Kunt u een praktijkvoorbeeld geven?

,,Iemand werkt bij een assurantietussenpersoon en is verzekerd bij zijn baas. Hij krijgt een conflict over arbeidsongeschiktheid. De werkgever heeft twee bakken. Een met gegevens over zijn eigen werknemers, een met gegevens over zijn verzekerden. Wat doet hij? Hij grijpt in de bak met werknemersgegevens om de stelling te onderbouwen dat betrokkene een querulant is.''

Biedt, in normale gevallen, het medisch beroepsgeheim niet voldoende bescherming?

,,Het medisch beroepsgeheim is niet absoluut. Bij de huisarts is het redelijk absoluut, maar er zijn natuurlijk artsen met heel andere petten. Arbo-artsen, verzekeringsartsen, medisch adviseurs van verzekeringsmaatschappijen. Die dienen ook andere belangen. Overigens kan een patiënt er wel van op aan dat hij zijn bedrijfsarts kan vertrouwen, daar bieden hun statuut en het beroepsgeheim voldoende bescherming voor.''

Is er iets op tegen dat verzekeraars zich bemoeien met de begeleiding van zieke werknemers?

,,Het is een nieuw instrument met mooie kanten. Verzekeraars mogen natuurlijk alles doen om de schade te beperken. Voor ons gaat het erom dat hun kennis zich beperkt tot dat wat noodzakelijk is voor het doel: afwikkeling van de schade. Er zijn in ieder geval twee grenzen: bij nieuwe klanten mag een verzekeraar geen verzuimgegevens over individuele werknemers krijgen, en bij de afwikkeling van een claim wegens ziekteverzuim mag een verzekeraar niet praten over de achterliggende oorzaak.''

Verzekeraars zeggen: `Als wij de oorzaak niet kennen, kunnen we het verzuim niet bestrijden'.

,,Een verzekeraar wil het liefst zo veel mogelijk gegevens om het risico in te schatten. Maar dat is natuurlijk eindig. Absolute zekerheid is geen risico meer.''