Nieuwe werkgeversvoorzitter is snelle beslisser

De president-directeur van Shell Nederland, mr. Jacques Schraven, wordt per 5 november voorzitter van werkgeversvereniging VNO-NCW. Hij volgt Hans Blankert op, die naar sportkoepel NOC-NSF vertrekt.

Traditioneel spelen directievoorzitters van Shell Nederland al een stevige rol in het bestuur van de werkgeversvereniging VNO-NCW, als vertegenwoordiger van een van de sterkste ondernemingen van het land. Hoe zou Shell zijn ideeën nog meer in sociaal-economisch Nederland kunnen laten doorklinken dan door mr. J.H. (Jacques) Schraven af te staan aan de werkgeversclub?

Schraven (57) is bij de vakcentrales nauwelijks bekend, maar hij zal zich snel doen kennen als een overlegtijger die de trucs van het onderhandelingscircuit onder de knie heeft. Die leerde hij in diverse internationale functies bij Shell, vervolgens als directievoorzitter van de dochterbedrijven in Argentinië en de laatste twee jaar als president-directeur van Shell Nederland.

Van juridisch expert is Schraven gegroeid in het ondernemerschap waar hem moeilijke beslissingen over reorganisaties, vooral in de chemie, en personeelsinkrimpingen niet bespaard bleven. Binnen Shell staat hij bekend als beminnelijk en een genuanceerd denker, maar ook als een resoluut beslisser wanneer het aankomt op snelle actie. Fel verweerde Schraven zich eind 1997 tegen de beschuldiging van minister Pronk dat Shell zich in Nigeria ,,schandelijk'' had gedragen en zich aan ,,uitbuiting'' had schuldig gemaakt.

Bij Shell, met al zijn dochterbedrijven, moeten veel belangen op één lijn worden gebracht, een soort poldermodel in het klein. In onderhandelingen met Nederlandse vakbonden heeft Schraven nog weinig ervaring opgedaan, want de arbeidsvoorwaarden in de raffinage- en chemiesector vallen onder verantwoordelijkheid van de directie in Pernis.

Maar in het gesprek met grote groepen personeel staat hij zijn mannetje, vertelt een personeelslid. ,,Het poldermodel is bij hem in goede handen, hij is een echte netwerker, een overlegman pur sang die geen mensen tegen zich in het harnas jaagt. Neem de pijnlijke beslissing om ons hoofdkantoor in Rotterdam op te heffen. Hij klom op de zeepkist en wist de mensen te overtuigen van de noodzaak tot kostenbesparing.'' Volgens deze zegsman gaat het Schraven toch niet alleen om de `economics' en geld verdienen. ,,Hij heeft een brede maatschappelijke belangstelling en keek altijd al verder dan Shell.''

De maatschappelijke verantwoordelijkheid van grote ondernemingen buiten het puur economische bleek Schraven vorig jaar, tijdens de jaarvergadering van de vredesbeweging Pax Christi in Utrecht, na aan het hart te liggen. Tegenover een kritisch gehoor, aangevoerd door de Rotterdamse bisschop Van Luyn, legde hij verantwoording af voor Shells fouten in Nigeria en hoe het beleid wordt verbeterd. Dat beleid wordt controleerbaar voor iedereen, zegde hij toe. Onafhankelijke onderzoekers, zowel accountants en ethici, doen nu jaarlijks verslag van hun bevindingen over de milieuprestaties bij olie- en gaswinning en in de chemiesector. Ze bezoeken elk jaar zelf een aantal van de 130 landen waar het concern actief is.

Schraven laat een gezond Shell Nederland achter, dat vorig jaar zijn totale personeelsbezetting op peil hield, maar in de raffinage rigoureuze kostenbesparingen doorvoerde en flink in zonne-energie investeerde. Shell Nederland had wel flink te lijden van de algemene malaise in de oliesector, waardoor het rendement van de grote raffinaderij in Pernis ver onder de normen bleef die het internationale concern hanteert. Dochteronderneming NAM in Assen zag de olieproductie fors en de gasproductie licht teruglopen. De NAM voegde wel 48 miljard kubieke aardgas door nieuwe vondsten aan de voorraad toe, meer dan het hele jaarlijkse verbruik in het binnenland.