Lafontaine treedt af, beurs veert op

Oskar Lafontaine, de Duitse minister van Financiën, voorzitter van de SPD en een van de meest controversiële politici van Europa, is gisteren onverwachts uit al zijn politieke functies teruggetreden. Hans Eichel, vertrekkend premier van Hessen, volgt Lafontaine als minister op.

Met het terugtreden van Lafontaine komt een eind aan de maandenlange machtsstrijd tussen de traditioneel links georiënteerde Lafontaine en bondskanselier Gerhard Schröder, die een pragmatische hervormer is. Beide politici, aan de macht sinds de verkiezingsoverwinning van afgelopen herfst, zijn lid van de SPD. Lafontaine was partijvoorzitter.

Het SPD-presidium heeft vanmorgen Schröder als nieuwe voorzitter voorgesteld. Er zal zo snel mogelijk een bijzonder partijcongres worden georganiseerd dat hiermee moet instemmen.

Het Duitse bedrijfsleven slaakte na het aftreden een zucht van verlichting. Maandenlang voerden ondernemers openlijk oppositie tegen de radicale economische koers van Lafontaine.

De euro, die al weken daalde, veerde gisteravond in New York bijna 2 procent op, om vanmorgen in Europa weer wat terrein prijs te geven. Vanmorgen steeg de Duitse beursbarometer Dax bij opening 5,8 procent.

De prominentste Duitse werkgeversvoorzitter, Dieter Hundt, liet in een reactie weten, dat de kansen voor een akkoord tussen het bedrijfsleven en de bonden over het scheppen van banen aanmerkelijk zijn gestegen. Hans-Olaf Henkel, spreekbuis van de Duitse exportindustrie, reageerde laconiek. Volgens Henkel deed de vroegere Franse president Mitterrand er twee jaar over om tot `economisch inzicht' te komen en de Franse premier Jospin zes maanden: ,,Met een kleine vijf maanden hebben wij het record gebroken''.

Schröder, die eerder een woedende brief van 22 Duitse topondernemers had ontvangen over de economische politiek van de rood-groene regering, toonde zich gevoelig voor de kritiek. De kanselier ziet zich als een Genosse der Bosse en weet dat hij de ondernemers hard nodig heeft om meer groei en banen in Duitsland te scheppen. Schröder was bereid de ondernemers wat betreft de belastingen op verschillende punten tegemoet te komen, tot ergernis van Lafontaine.

Gistermiddag diende Lafontaine tot grote verrassing van iedereen zijn ontslagbrief in bij de kanselier. De 55-jarige Lafontaine kondigde per fax aan de politiek te verlaten. Hij legt zijn ambt neer als SPD-voorzitter en treedt uit de Bondsdag. Lafontaine, tot afgelopen herfst minister-president van Saarland, noemde geen reden voor zijn vertrek. Schröder bedankte hem gisteravond om acht in een ongekend korte persconferentie in Bonn.

De na een verkiezingsnederlaag nog net regerende minister-president Hans Eichel (SPD) van Hessen zal Lafontaine als minister van Financiën opvolgen. Eichel wordt binnen de SPD tot de conservatieve vleugel gerekend en geldt als trouwe aanhanger van Schröder. Hij regeerde Hessen acht jaar als minister-president en werd onlangs bij verkiezingen in zijn deelstaat weggestemd.

Schröder kan zijn positie als kanselier met het partijvoorzitterschap aanzienlijk versterken. Ook Schröders voorganger, Helmut Kohl (CDU), combineerde het voorzitterschap van de partij met het kanselierschap, wat hem een sterke machtspositie opleverde. In Bonn wordt volop gespeculeerd of Schröder de ontstane situatie zal gebruiken zich van de Groene coalitiepartner te ontdoen en met de liberale FDP te regeren. De speculaties worden gevoed door het compromis dat SPD en FDP gisteravond sloten over het staatsburgerschap. Op grond van het compromis is de dubbele nationaliteit voor buitenlandse kinderen toegestaan tot hun 23ste jaar. Daarna moet een keuze worden gemaakt.

Schröder verklaarde vooralsnog geen alternatief te zien voor de rood-groene regering. Evenmin ziet hij aanleiding de belastingplannen volledig te herzien.

Partijvoorzitter Röstel van de Groenen zei er ,,alle vertrouwen'' in te hebben dat kanselier Schröder zich aan uitvoering van het coalitie-akkoord houdt.