Herhaling van zetten in asieldebat

De fractieleiders in de Tweede Kamer debatteerden gisteren over het asielbeleid. Zouden ze hun uitspraken van buiten de Kamer tijdens de verkiezingscampagne voor Provinciale Staten ook in de Kamer durven te herhalen?

Hij zei het zelf. ,,We moeten oppassen niet te vervallen in een herhaling van zetten'', aldus CDA-leider De Hoop Scheffer gisteren in de Tweede Kamer, in een door hem aangevraagd debat tussen fractieleiders over het asielbeleid.

In de campagne voor de Statenverkiezingen hadden diverse politieke kopstukken vrijmoedig over asielzoekers gesproken. Nu wilde De Hoop Scheffer hun nieren wel eens proeven in het parlement.

Zouden ze durven?

Zou PvdA-fractieleider Melkert nogmaals hardop zeggen dat opvang moet worden geweigerd aan alle uitgeprocedeerde asielzoekers? Zou VVD-leider Dijkstal de Bosnische vluchtelingen opnieuw de weg naar huis wijzen?

Zou D66-voorman De Graaf een weggehoonde staatscommissie van `wijzen' nog eens afstoffen?

Zou Rosenmöller nogmaals aandringen op een parlementair onderzoek naar de uitvoering van het asielbeleid? En, niet te vergeten, de CDA-voorman zelf: zou hij een parlementaire meerderheid kunnen mobiliseren voor zijn eigen suggestie om een meldingsplicht in te stellen in speciaal daarvoor ingerichte centra aan de grenzen met Duitsland en België?

Ze durfden wel. Alle `campagneballonen' waren er weer. Ze werden alleen niet strakker opgeblazen. Integendeel.

Melkert (PvdA) erkende dat uitgeprocedeerden moeten kunnen rekenen op een dak boven hun hoofd wanneer ze `buiten hun schuld' niet kunnen terugkeren naar hun eigen land. Alleen, de schuldvraag is, zoals zo vaak, in de praktijk heel lastig te beantwoorden. Daar moeten de partijen dus nog eens goed naar kijken, aldus Melkert.

Dijkstal (VVD) had al voor de Statenverkiezingen zijn ferme taal over de terugkeer van ,,alle 23.000'' Bosniërs afgezwakt en deed dat gisteren ten behoeve van de notulen nog maar een keer. Overigens deed Dijkstal het debat af als ,,wel leuk, niet nuttig''.

De Graaf (D66) treurde vooral dat het idee voor een Staatscommissie door de coalitiepartners zo slecht was begrepen, maar tegelijkertijd ondernam hij weinig pogingen om de suggestie nogmaals aan te prijzen met kracht van argumenten. Rosenmöller zwakte het pleidooi van GroenLinks voor een parlementair onderzoek soepel af tot een vrijblijvende oproep voor ,,parlementaire vervolgactie''.

De suggestie van het CDA ten slotte, om aan de grenzen administratieve centra te openen, bestempelde staatssecretaris Cohen (justitie) als juridisch boterzacht en bovendien overbodig.

Daarmee verdampte een bijna zes uur durend asieldebat zonder enige steun voor welk concreet idee dan ook. Maar daar lag ook niet de politieke winst die het CDA te boeken had.

Het debat was voor de grootste oppositiefractie eerder een laboratoriumproef, op zoek naar de chemische reacties die ontstaan als de coalitiepartners worden geconfronteerd met elkaars opvattingen over de asielkwestie. En het borrelde. Melkert zei ,,nadrukkelijk'' met de VVD van mening te verschillen over het intrekken van een semi-permanente verblijfsvergunning, de zogenoemde A-status. Dijkstal zei nog eens het overgrote deel van de Bosniërs met een A-status wél te willen terugsturen. En Rosenmöller vroeg fijntjes of D66 niet ook een meningsverschil met de liberalen hierover heeft. ,,U vraagt naar de bekende weg'', constateerde De Graaf en beende weg van de interruptiemicrofoon.

Zelf ergerde de D66-fractieleider zich al genoeg aan het gedrag van zijn coalitiegenoten - aan Melkert bijvoorbeeld, die zijn uitspraken over uitgeprocedeerde asielzoekers weer braaf in lijn bracht met het regeerakkoord, tot openlijke teleurstelling van de VVD, die overigens evenzeer aan ditzelfde akkoord is gebonden.

De Graaf: ,,Daar kan de gewone mens toch geen touw meer aan vastknopen.'' Vanuit de bankjes betuigde CDA-leider De Hoop Scheffer hardop zijn instemming.

Staatssecretaris Cohen zag het allemaal gebeuren en hoefde weinig anders te doen dan te herhalen wat hij de afgelopen maanden in negen debatten met de Kamer al diverse malen had gezegd.

Wacht u op een notitie over de terugkeer van (afgewezen) asielzoekers, die in april verschijnt. Wacht u op een de herziening van de Vreemdelingenwet, die voor de zomer naar de Kamer wordt gestuurd.

Dat bleef de enige echte conclusie na de simultane partij van de fractieleiders. Staatssecretaris Cohen is aan zet - en niemand anders.