Corruptie-specialist onderzoekt Salt Lake

David Tubbs leidt het FBI-onderzoek naar criminele activiteiten door het olympisch organisatiecomité in Salt Lake City. ,,De enige richtlijn die we hebben is dat het onderzoek grondig moet zijn.''

Het regionale kantoor van de FBI is gevestigd in hetzelfde gebouw als het Salt Lake Organizing Committee (SLOC). Op de twaalfde verdieping is de werkkamer van David Tubbs, volgens zijn visitekaartje special agent in charge voor de FBI. Tubbs is belast met het onderzoek naar criminele activiteiten in verband met het toekennen van de Olympisch Winterspelen van 2002 aan Salt Lake City. Uit eerder onderzoek is gebleken dat de stad leden van het International Olympisch Comité (IOC) buitensporige geschenken gaf in de vorm van medische behandelingen, reisjes naar Florida en beurzen aan vrienden en bekenden van IOC-leden.

,,Ik zit hier sinds mei 1998'', zegt Tubbs. ,,Wij hebben een tweeledige taak. Ten eerste, alles wat met de veiligheid van de komende Winterspelen te maken heeft. Sinds de Spelen zijn toegekend aan Salt Lake zijn wij daarmee bezig. Daarnaast kijken wij samen met andere federale instanties of er wetten zijn overtreden in verband met het in de wacht slepen van de Spelen.''

In het belang van het onderzoek kan Tubbs maar weinig vertellen. De Amerikaanse belastingdienst (Internal Revenue Service) is bezig met een onderzoek, de douane-autoriteiten eveneens en verder verleent het Bureau for Alcohol, Tobacco and Firearms (BATF) assistentie. ,,We proberen zo nauwkeurig mogelijk na te gaan wat zich hier heeft afgespeeld'', zegt Tubbs. ,,We hebben geen termijn vastgesteld dat het onderzoek moet zijn afgerond. De enige richtlijn die we hebben is dat het onderzoek grondig moet zijn.''

Hoeveel agenten zijn bezig met het ondervragen van betrokkenen? Wie worden er ondervraagd in binnen- en buitenland? Is het SLOC behulpzaam? Is er al iets gevonden? Wat vindt Tubbs van de bevindingen van de commissies die zijn ingesteld door het SLOC zelf, het IOC en het United States Olympic Committee (USOC)? Verwacht hij dat het IOC de hand in eigen boezem zal steken? Vragen genoeg, maar Tubbs onthoudt zich van commentaar. ,,In verband met het lopende onderzoek'', zegt de FBI-man.

Met Tubbs heeft Salt Lake City een zwaargewicht in de stad. Hij was als FBI-agent betrokken bij de nasleep van de bomaanslag op het World Trade Center in 1993, bij het onderzoek naar de bom die een gebouw in Oklahoma City in de as legde in 1995 en bij de bom die ontplofte tijdens de Olympische Spelen van Atlanta in 1996.

Tubbs (54) studeerde politicologie, nam dienst in het leger en studeerde daarna rechten. Hij had geen zin om advocaat te worden en ging daarom in 1976 werken bij de FBI (Federal Bureau of Investigation), de Amerikaanse nationale recherche. Langzaam klom hij op binnen de dienst. Hij werkte jarenlang in Detroit aan corruptiezaken waar ambtenaren en politici bij betrokken waren. ,,Het ging om omkopingszaken bij aanbestedingen en we hebben voor veel veroordelingen gezorgd'', zegt Tubbs. ,,De corruptie in Detroit is niet groter dan elders, maar de FBI had zijn taak op dat gebied daar enigszins verwaarloosd.'' Tubbs verhuisde vervolgens naar Washington en overzag de bestrijding van corruptie op nationaal niveau. In de praktijk betekende het dat hij veel op pad moest om agenten in het veld te inspecteren en assisteren.

In 1984 werd hij als agent in Salt Lake City geplaatst. Het is een van de 56 regionale bureaus die de FBI in de Verenigde Staten heeft. Hij was tweede man en kwam na een aantal jaren weer in Washington terug, nu als agent op de afdeling antiterrorisme. Vandaar dat hij betrokken was bij het onderzoek naar mogelijke terroristische aanslagen op andere doelwitten na de bomaanslag op het New-Yorkse World Trade Center.

Tubbs kwam in 1996 in Atlanta terecht omdat bij de Olympische Spelen speciale agenten waren betrokken. ,,Ik moest daar ook de media in de gaten houden'', zegt Tubbs. De verdachte Richard Jewell bleek na uitgebreid FBI-onderzoek toch niet degene te zijn die de bom had geplaatst, hoewel hij publiekelijk al bijna veroordeeld was. Tubbs kreeg dat in zijn schoenen geschoven maar heeft daar niet voor hoeven boeten. ,,Nee, ik ben daar nooit voor geschorst'', zegt hij glimlachend. ,,Er dreigde een schorsing van 15 dagen maar die is niet doorgegaan.''

Tubbs en zijn vrouw was het destijds goed bevallen in Salt Lake City dus hij diende het verzoek in om het bureau te mogen leiden. ,,Wij houden van de stad en van het buitenleven'', zegt hij. ,,In dat opzicht is het hier fantastisch.'' Tubbs is geen lid van de kerk van de heiligen der laatste dagen maar heeft wel vrienden die mormonen zijn. ,,De significante aanwezigheid van mormonen in Salt Lake City maakt voor wat mijn werk betreft geen enkel verschil. Het is hier niet anders dan elders.''

Zo belandde Tubbs vorig jaar mei in Salt Lake City. Het olympische schandaal brak eind november los. ,,In december zijn wij gaan kijken naar de zaak en of het iets was waar de FBI voor in actie moest komen'', zegt Tubbs. ,,Het onderzoek is geopend in januari.'' Het Salt Lake City bureau van de FBI heeft 170 agenten en een deel daarvan onderzoekt de SLOC en ex-werknemers daarvan. Via agenten in landen waar de VS goede banden mee heeft worden ook buitenlanders ondervraagd.

Als het onderzoek van Tubbs is afgerond brengt hij rapport uit aan een speciale officier van justitie die beslist of er tot vervolging wordt overgegaan. Tubbs: ,,Mijn rapport wordt niet openbaar en de belangrijkste bevindingen evenmin.''