Adelaar Wolters voor keus van fladderaar Elsevier

Forse winstgroei voor Wolters Kluwer, een winstdaling bij Reed Elsevier. Beide uitgevers worstelen met de overgang naar het elektronische tijdperk. Worstelt Wolters Kluwer zoveel beter?

Als een trotse adelaar lijkt Wolters Kluwer naar steeds hoger sferen te zweven, schijnbaar onaangedaan door de mislukte fusie met Reed Elsevier in maart vorig jaar. De uitgever maakt zonder moeite zijn prognoses waar. Zelfs de opvolging van topman Brakel door de jurist Van Kempen later dit jaar verloopt voor de buitenwacht zonder enige rimpeling.

Hoe anders is de situatie bij concurrent Reed Elsevier, de voormalige beurslieveling, die beleggers nu al twee jaar teleurstelt met tegenvallende resultaten en meer de indruk maakt van een aangeschoten vogeltje dat uit alle macht fladdert om hoogte te houden. Het concern kon gisteren nog steeds geen nieuwe topman voorstellen, terwijl diens komst al in augustus was aangekondigd en hij uiterlijk in juli moet beginnen.

Blijven de verschillen zo manifest? Sommige analisten voorzien dat Wolters Kluwer een zelfde stagnatie wacht als die waar Reed Elsevier nu mee kampt, en dat Wolters Kluwer de jaarlijkse groei van 15 procent niet zal volhouden.

De nieuwe meerjarendoelstelling die Wolters in augustus bekend zal maken moet duidelijkheid verschaffen. Zeker is dat die toekomst antwoorden vergt op de omschakeling naar het elektronische tijdperk van cd-roms en online verbindingen. Wolters en Elsevier erkennen beide dat de kostbare ontwikkeling trager verloopt dan tevoren ingeschat.

Bij Reed Elsevier zijn die problemen onmiddellijk in de resultaten zichtbaar. De Amerikaanse parel in de kroon, de elektronische databank Lexis-Nexis met essentiële informatie voor beroepsgroepen als juristen, accountants en managers, verliest terrein op de grote Canadese concurrent Thomson. Die bracht afgelopen jaar een beter informatie-aanbod via zijn databank Westlaw.

Volgens Elseviervoorzitter Bruggink is die achterstand inmiddels ingehaald. De informatie van de vorig jaar overgenomen uitgeverijen Matthew Bender en Sheppard's (Elsevier acquireerde voor 4 miljard gulden) verbetert de concurrentiepositie van Lexis-Nexis, al zullen beleggers nog een jaartje op de vruchten moeten wachten.

Ook de ontwikkeling van Science Direct, de online informatieverschaffer van de traditioneel sterke wetenschappelijke tak van Elsevier, remt de groei van het concern. Behaalde Elsevier Science in 1997 nog een marge van 40,3 procent (bedrijfsresultaat als percentage van de omzet), afgelopen jaar was dat nog maar 35,8 procent. Bijna al de 1250 wetenschappelijke tijdschriften van Elsevier zijn inmiddels online beschikbaar, maar dat vergt hoge investeringen zonder dat onmiddellijk groei zichtbaar is. Bruggink spreekt dan ook van ,,migratie'' van omzet, die pas op den duur tot een hogere winstgevendheid zal leiden.

Opvallend is de uiteenlopende beoordeling van de ontwikkelingen bij de grote Nederlandse uitgevers door financiële analisten. André Moons van ING Barings is tamelijk kritisch over de gang van zaken bij Elsevier en vindt dat het concern met Lexis-Nexis ,,op het verkeerde paard'' heeft gewed. Al is Lexis-Nexis inmiddels ook via Internet beschikbaar, nieuwkomers op dit netwerk concurreren met veel lagere prijzen. Ook de ontwikkelingen bij Science Direct beziet Moons met zorg, omdat het bedrijf alleen Elsevier-informatie aanbiedt en onvoldoende recht doet aan het open karakter van Internet. ,,Ik vind dat een gevaarlijke strategie die meer past bij de houding van het superieure Elsevier uit de jaren tachtig.'' Wolters' overname vorig jaar van Ovid Technologies, distributeur van medische informatie via Internet, valt bij Moons beter. ,,Het is een van de beste nieuwe spelers. Daarmee wordt de achterstand op Elsevier ingelopen.'' Wolters Kluwer gaf vorig jaar 2,3 miljard gulden uit aan overnames.

Jeff Meys van ABN Amro in Londen klinkt anders. Met Bruggink is hij van mening dat Reed Elsevier klaar is voor forse groei in de toekomst. ,,Het is goed nieuws dat de omschakeling naar Science Direct zo snel verloopt.'' Op elke gulden aan omzet van wetenschappelijke tijdschriften wordt 50 cent verdiend. Volgens Meys wordt dat in de toekomst bij Science Direct zeker 60 cent, wegens besparingen op papier- en distributiekosten. Hoewel Meys redelijk positief is over de gang van zaken bij Wolters Kluwer, heeft hij juist wel de wenkbrauwen opgetrokken bij de overname van Ovid Technologies. Met deze investering in dure technologie wijkt Wolters Kluwer volgens Meys af van de succesvolle strategie ,,zonder toeters en bellen''. Als die nieuwe lijn doorzet, zal ook Wolters Kluwer zijn groei zien afnemen.