Duitsland

Dada

Op z'n vijftiende was hij al lid van de club der surrealisten en negen jaar later organiseerde Jean-Jaques Lebel als eerste in Europa een happening, De begrafenis van het ding. In andere acties verbond de Fransman, geboren in 1936, dadaïstische woord- en klankspelletjes met de surrealistische fascinatie voor het onderbewuste en nieuwe vormen van performancekunst. Tot op heden wil Lebel `de maatschappij dadaïseren'. Zijn utopie is een allesomvattende kunst, dus ensceneerde hij ook toneelstukken en vertaalde hij de Amerikaanse beat-dichters William S. Burroughs en Allen Ginsberg. Het Kunsthaus Hamburg toont nu een retrospectief van deze veelzijdige neo-dadaïst, wiens verwantschap met Marcel Duchamp, André Breton en Kurt Schwitters uit schilderijen, collages en installaties blijkt. T/m 11 april, Klosterwall 15, di-zo 11-18u, do tot 21u. Inl 00-4940335803.

Bourgeois

`Kunst gaat niet over kunst', zegt Louise Bourgeois (87 jaar) , `kunst gaat over het leven. Óf je verdringt je verleden, óf je accepteert het. Als je het niet kunt accepteren verstar je tot sculptuur.' Bourgeois maakt beelden over haar bange kinderjaren. Ze groeide op in een landhuis bij Parijs en zag hoe haar vader met haar gouvernante vrijde terwijl haar moeder vertwijfeld zweeg. Meehelpen in de werkplaats van haar vader mocht ze ook: uit kostbare stoffen knipte zij de patronen voor te restaureren gobelins. Nog steeds werkt Bourgeois vaak met textiel en de sculptuur waarmee ze internationaal doorbrak heet Vernietiging van de vader. Sinds haar emigratie in 1938 woont zij in New York: daar gaat ze, met haar behandeling van psychoanalytische thema's, door voor taboebreekster en vernieuwster. Beelden en installaties van Louise Bourgeois zijn t/m 2 mei te zien in de Kunsthalle Bielefeld. Artur-Ladebeck-Str. 5, di-zo 11-18u, wo tot 21u. Inl 00-49521512497.

Vlooien

Met de vlooienmarkten in Berlijn gaat het goed. Een van de bekendste, de Kunst- und Nostalgiemarkt, is te vinden op het Museumsinsel. Kostbare antiquiteiten schitteren hier naast spullen van de rommelzolder. Ook jonge schilders brengen er hun waar aan de man. Am Zeughaus, Kupfergraben; za en zo 11-17u. Inl 00-49302476154. Op de Kunst- und Viktualienmarkt in de volkswijk Prenzlauer Berg gaan voor een habbekrats huis-, tuin- en keukenartikelen van de hand. Wie er vroeg bij is stuit behalve op een verroeste douchekop of op een antieke tandenborstel misschien ook op een echte schat, een gaaf art-deco-meubel bijvoorbeeld. Oranienburger Str. 27, za 10-16u. Inl 00-49302812801. De kunst- en antiekmarkt aan de Strasse des 17. Juni tenslotte wordt gedomineerd door gewiekste professionals die de prijs hoog houden maar ook, doorgaans, de kwaliteit. Antiquairs uit heel Duitsland doen hier hun inkopen. Za en zo 10-17u. Inl 00-49303228199.

En verder

Die Farbe Rot in der russischen Kunst t/m 14 maart in het Von der Heydt-Museum,Wuppertal 00-492025636231; architectonische sculpturen van Brancusi, Tatlin ea t/m 4 april in het Wilhelm Lehmbruck Museum, Duisburg 00-492032832630; Hochrenaissance im Vatikan t/m 11 april in de Kunst- und Ausstellungshalle, Bonn 00-492289171-0; Mumienporträts und ägyptische Grabkunst aus römischer Zeit t/m 11 april in de Schirn Kunsthalle, Frankfurt/M 00-4969299882-0; meubels en architectuurontwerpen van Mies van der Rohe t/m 25 april in het Vitra Design Museum, Weil am Rhein 00-497621702351; Avantgarderobe, met foto's van Man Ray en mode van oa Isye Myssake t/m 6 juni in het Kunstmuseum, Wolfsburg 00-49536126690; schilderijen van Rembrandt-leerling Arent de Gelder t/m 9 mei in het Wallraf-Richartz-Museum, Keulen 00-492212212372.