`Claus, Möring en 't Hart zijn heel coole schrijvers'

Gisteren werd voor de zesde keer de Bulkboek Dag van de Literatuur georganiseerd in het Congrescentrum in Den Haag. Havo- en VWO-scholieren werden onthaald op discussies, voordrachten en een poëzierevue. ,,Het is best leuk hier, de oude opa's zijn niet gekomen.''

,,Is iedereen in het huis?'' roept rapper Brainpower. ,,Zijn jullie er klaar voor?'' Vijfenzestighonderd middelbare scholieren, uit de hoogste klassen Havo en VWO, joelen bevestigend. Het is vroeg in de ochtend, maar de meesten hebben al een paar uur in een bus doorgebracht om in het Haagse Congrescentrum te komen. Daar is staatssecretaris van Cultuur Rick van der Ploeg. Met een sullig rapje: ,,Het wordt leuk en slopend, de Bulkboek Dag van de Literatuur is geopend!'' Diana (16) uit Utrecht vindt het `wel schattig'.

Boekenbal of niet, rond de dertig auteurs begaven zich gisterochtend pal na het feest naar Den Haag om jongeren aan het lezen te brengen. In zeven zalen discussiëren schrijvers, lezen ze voor, treden cabaretiers zoals Najib Amhali op en worden `bekende Nederlanders', zoals Daphne Deckers, ondervraagd over hun `literaire hartstochten'. Nieuw is het `taalprogramma', waarin het gaat over Nederlands als tweede taal, over stad- en streektalen en over jongerentaal. Het Bulkboek-evenement werd voor de zesde keer gehouden. De belangstelling was overweldigend. ,,Het lijkt wel alsof alle scholen mee willen doen'', zegt een organisator. ,,We kunnen lang niet iedereen toelaten.''

Overal in de gangen en trappenhuizen struikel je over uitgegroeide ledematen. Broodtrommeltjes worden leeggegeten met de wezenloze blik die daarbij hoort, sommigen leggen verveeld een kaartje, maar er klinkt ook tevreden gemompel. ,,Het is best wel leuk hier, de oude opa's zijn niet gekomen'', zegt een meisje tegen haar heftig knikkende vriendin. Op de wc tonen twee andere meisjes uit Zaandam elkaar de `hele coole' boeken waar ze de hand op hebben kunnen leggen. Het zijn Het verdriet van België van Hugo Claus, Mörings' In Babylon en De vlieger van Maarten 't Hart. Ze zijn zeventien en de droom van elke leraar Nederlands.

De scholieren krijgen kaartjes waarmee ze in elk van de zeven zalen naar een programmaonderdeel kunnen. Al gauw ontstaat een levendige ruilhandel. ,,Het is een klotestreek dat we geen kaartjes voor Youpie van 't Hek konden krijgen en dat Yvonne Keuls ziek was'', typt een jongen op de computer waar je een bijdrage voor het festival-magazine kunt achterlaten. ,,Maar verder was het beter dan school.'' Het meisje naast hem kraakt intussen vakkundig Serge van Duijnhoven, ,,die leukerd die overstaanbare woordjes mompelde op technomuziek.''

Een van de levendigste onderdelen is de poeziërevue van rapper André Accord, drumster Truus Engels en pianist Polo de Haas. Jongeren van scholengemeenschap Reigerbos uit Amsterdam lezen hun eigen gedichten voor, gemaakt tijdens een project op school. Ze gaan over een vader die vertrokken is en de veiligheid van het kind zijn, maar ook over de voetbalwedstrijd Nederland-Kroatië.

De populairste auteur is misschien wel Tom Lanoye, die zelfs handtekeningen op sigarettenpakjes en ledematen moet zetten. Een ellenlange rij staat voor stripmaker Jean Marc van Tol en ook Ronald Giphart heeft het druk. De discussies tussen schrijvers trekken veel publiek. Terwijl Vincent Bijlo te kennen geeft dat hij over zijn blindheid schrijft omdat dat `commercieel handig' is, en Boudewijn Büch met verve beweert niet van schrijven te houden (,,Ik ben ook zo bang dat ik bij Michaël Zeeman moet, met dat grote hoofd''), mijmert Kader Abdolah over de roeping van de pen.

Soms slaan de volwassen schrijvers en entertainers de plank mis. Ze zeggen wat ze denken dat jongeren willen horen. Sylvana, presentator van muziekzender TMF, krijgt nauwelijks handen in de lucht als ze roept ,,Wie zit hier allemaal tegen zijn zin?'' en ,,Wie heeft er ook een lul van een leraar Nederlands?''.

Als er iets duidelijk is geworden aan het eind van Bulkboek Dag van de Literatuur 1999, die wordt uitgeluid door de percussionisten en blazers van Brotherhood, is het hoe divers de doelgroep is. Waar beleidsmakers en leesbevorderaars zich telkens weer het hoofd breken over wat `de jongere' wil, gaat het veelkoppige publiek in het Congrescentrum zijn eigen gang. ,,Driekwart van mijn leerlingen heeft inmiddels de wijk genomen naar Scheveningen, vermoed ik'', aldus een docent uit Nijmegen. Daar tegenover staat een jongen als Kamiel, wiens favoriete schrijver Sybren Polet is.