B en W Utrecht bepleiten invoeren van referendum

Het Utrechtse college van B en W wil een correctief referendum invoeren. Dat biedt de bevolking de mogelijkheid te beslissen of een besluit van de gemeenteraad al of niet wordt uitgevoerd.

Loco-burgemeester G. Mik (PvdA) heeft het referendumplan gisteren gepresenteerd. De volksstemming geldt niet voor het vaststellen van de begroting, belastingtarieven, benoemingen en maatregelen waarbij kwetsbare groepen in het geding zijn. Omdat er nog geen wettelijke grondslag is voor een referendum, zullen gemeenteraadsleden zich individueel moeten uitspreken dat zij zich binden aan de uitslag. Wettelijk zijn raadsleden niet verplicht zich aan zo'n uitspraak te houden, maar ,,achteraf terugkomen op een eerder publiek gegeven belofte kan hen in een politiek lastige positie brengen'', schrijft het college.

Het initiatief voor een referendum komt uit de bevolking. Daarvoor zijn 249 handtekeningen van kiesgerechtigde inwoners vereist. Naar verhouding is dat driemaal zoveel als in Amsterdam is vereist, want het is niet de bedoeling dat de handtekeningen via een verjaardagsfeestje kunnen worden verzameld, aldus Mik.

Na het eerste verzoek beslist de gemeenteraad of het voorgenomen besluit in aanmerking komt voor een referendum. De raad behoudt het recht om in dringende gevallen van een referendum af te zien.

Als een onderwerp zich leent voor een volksstemming, neemt de raad daarover alleen een voorlopig besluit. Vervolgens zijn er 2.071 handtekeningen nodig voor een inleidend verzoek en 8.284 handtekeningen voor de definitieve aanvraag. De uiteindelijke stemming is alleen geldig als er een meerderheid is van de helft van het aantal opgekomen kiezers bij de laatste raadsverkiezing plus één.

Raadsbesluiten die genomen zijn voordat de referendumverordening van kracht is, kunnen niet worden teruggedraaid.

Bij de collegeonderhandelingen is vorig jaar afgesproken dat er een raadplegend referendum zou komen over de vraag hoe een nieuwe invalsweg naar het stadscentrum gerealiseerd moet worden, al of niet via een tolweg. Het college heeft nu afgesproken dat dit via een enquête wordt gepeild, zodat er geen belemmeringen kunnen optreden door een te lage opkomst.