`Turkse mafia ontvoert vaak'

De ontvoering van een kind binnen het Turkse drugsmilieu is geen verrassing voor criminoloog Y. Yesilgöz.

Verbaasd is hij er niet over. Het ontvoeren van kinderen in het Turkse drugsmilieu komt vaker voor. ,,Ik keek er niet van op. Het ontvoeren van mannen of kinderen hoort erbij. Vingers worden afgesneden en naar de tegenpartij gestuurd, als waarschuwing. Alleen ontvoeringen van vrouwen zijn een uitzondering'', zegt de criminoloog dr. Yücel Yesilgöz, onderzoeker bij het Utrechtse Willem Pompe Instituut voor Strafrechtwetenschappen.

De Amsterdamse politie zei gisteren geschokt te zijn over de ontvoering van het achtjarige Turkse jongetje. De daders komen uit Turkse drugsmilieu, aldus de politie. Plaatsvervangend korpschef J. van Riessen zei dat de politie te kampen heeft met een duidelijke stijging van afrekeningen en ontvoeringen in het drugsmilieu, ,,maar een kind ontvoeren is nieuw voor ons''. Maar volgens Yesilgöz hoort ook dit bij de traditie van de Turkse en Koerdische onderwereld. ,,Het is altijd zo geweest.''

Yesilgöz, co-auteur van een boek over de Turkse mafia, betwijfelt of er sprake is van een toename, als het gaat om de Turkse onderwereld. Want bij veel ontvoeringen is de politie helemaal niet betrokken. ,,Soms is de politie niet op de hoogte, soms zijn ze wel op de hoogte maar doen ze niets. Als de politie èn de media het weten doen ze wel wat.'' Volgens hem heerst er bij de Nederlandse politie een houding van ,,laat ze elkaar maar afmaken''. Alleen als het publiek er bij betrokken is, dan wordt er opgetreden, zegt Yesilgöz.

De criminaliteit onder Turken is laag, althans volgens de cijfers, zo constateerde het rapport-Van Traa in 1996. Diefstal komt weinig voor, evenals ,,domme'' geweldpleging in de vorm van vandalisme. Dat zijn de vormen van criminaliteit die in de cijfers tot uitdrukking komen. Maar Turken zijn wel de `key-player' op de Amsterdamse drugsmarkt, aldus het rapport.

Die situatie is volgens Yesilgöz nog steeds zo. Voor de Turkse drugswereld is Amsterdam altijd een belangrijke stad geweest. ,,Maar de laatste drie, vier jaar heeft Amsterdam een centrale positie gekregen binnen Europa. De maffia voelt zich thuis in Amsterdam.'' Yesilgöz heeft daar geen eenduidige verklaring voor, wel `ideeën'. ,,De politiecontrole is zwak en Amsterdam heeft een transitpositie in de drugshandel. Van hier uit is heel Europa te bedienen.'' Volgens Yesilgöz hebben alle grote Turkse en Koerdische criminelen sinds de jaren tachtig Amsterdam aangedaan.

In Amsterdam en omgeving concentreert de Turkse mafia zich volgens hem op drie gebieden: de Mercatorbuurt, Noord en Zaandam. De Mercatorbuurt is opgeknapt en volgens de bestuurders is de criminaliteit voor een belangrijk deel verdwenen. ,,Dat zeggen ze, ja. De junks zijn weggejaagd. Maar de mafia niet.'' De vele Turkse koffiehuizen spelen een centrale rol, als ontmoetingsplaats of mantelorganisatie.

De politie heeft maar weinig grip op de Turkse onderwereld, vindt Yesilgöz. Landelijke samenwerking is volgens hem heel zwak. ,,Waar de Amsterdamse politie mee bezig is, weet de Arnhemse politie niet.'' Een ruzie tussen het Interregionaal Rechercheteam Noord- en Oost-Nederland en de Amsterdamse politie over het al dan niet gebruiken van een Turkse crimineel als informant, noemt Yesilgöz tekenend.

En voor de divisie Centrale Recherche Informatie heeft Yesilgöz al helemaal geen goed woord over. ,,Een club die niets doet; onduidelijk wie de baas is en wat ze doen.''