Vernieuwing Mavo-VBO loopt gevaar

De vernieuwing van de hoogste klassen Mavo en voorbereidend beroepsonderwijs (VBO) dreigt te mislukken. Scholen met VBO handhaven te veel noodlijdende afdelingen waardoor ze de nieuwe examenprogramma's niet verantwoord kunnen invoeren.

Een meerderheid van de Tweede Kamer eist hierover op korte termijn opheldering van staatssecretaris Adelmund (Onderwijs). Bijna zes op de tien middelbare scholieren volgen nu een Mavo- of VBO-opleiding.

De conclusies komen van de zogeheten `regievoerder VBO-Mavo' die de bijna 600 betrokken middelbare scholen in opdracht van het ministerie van Onderwijs helpt met de vernieuwing. ,,Scholen zijn zelf bereid slechts 160 van de 2.240 afdelingen te sluiten'', constateert zegsman Tjalling Keuning. ,,Dan kun je zeggen operatie gelukt, maar de patiënt is overleden.'' Eerder had de regievoerder berekend dat opheffing van tenminste zes- tot achthonderd afdelingen noodzakelijk is voor levensvatbaarheid van de plannen. Vooral installatietechniek, mode en kleding en motorvoertuigentechniek verkeren in de gevarenzone, gezien het lage leerlingental en de verhoudingsgewijs hoge materiaalkosten.

Om mislukking te voorkomen bepleit de regievoerder onder meer een landelijke opheffingsnorm. Afdelingen die minder dan 24 leerlingen tellen moeten, aldus Keuning, worden opgeheven of samenwerking zoeken met middelbare scholen in de buurt. Dat gebeurt in Zwolle, waar vier middelbare scholen hun leerlingen bouwtechniek, metaaltechniek en installatietechniek samen laten schoolgaan zodat ze de kosten kunnen delen. De fracties van PvdA, VVD, D66 en CDA in de Tweede Kamer zijn ,,uitermate bezorgd'' over bevindingen van de regievoerder. Unaniem stellen ze dat ,,actie geboden'' is wil de vernieuwing komend schooljaar ingevoerd kunnen worden. Echter over de aanpak verschillen ze van inzicht. Zo voelen PvdA en D66 voor een landelijke opheffingsnorm, maar gunnen CDA en VVD de scholen nog een kans om het zelf te doen. Staatssecretaris Adelmund (Onderwijs) wilde vanochtend nog niet reageren.

Net als op Havo en VWO moeten leerlingen op de Mavo en het VBO de vrije pakketkeuze opgeven en een voorgeschreven lespakket kiezen omdat te veel scholieren mislukken in hun vervolgstudie. Er komen pakketten in vier sectoren (techniek, zorg en welzijn, economie, landbouw) op vier verschillende niveaus (leerwegen). De eerste nieuwe examens vinden plaats in 2003.

Volgens Keuning houden veel scholen hun noodlijdende afdelingen open omdat ze nog te weinig zicht hebben op de vernieuwing. Zo zijn de examenprogramma's nog niet vastgesteld. Daarnaast is het, vermoedt Keuning, ook ,,een centenkwestie.'' Scholen die een afdeling sluiten en personeel ontslaan vrezen voor de kosten aan wachtgeld voor deze leraren.