Kopstukken Frans bloedproces vrijuit

De Franse oud-staatssecretaris Edmond Hervé is schuldig bevonden aan `onopzettelijke doodslag' in twee sterfgevallen als gevolg van transfusies met besmet bloed. Hij krijgt geen straf opgelegd. Oud-premier Laurent Fabius en de voormalige minister van sociale zaken Georgina Dufoix zijn vanmorgen vrijgesproken.

Het bijzondere Hof van Justitie van de Republiek oordeelde vanmorgen dat de ten laste gelegde feiten vijftien jaar geleden zijn gebeurd, dat het strafrechtelijk onderzoek vijf jaar geleden is begonnen en dat Hervé al die tijd niet heeft kunnen genieten van het vermoeden van onschuld waarop hij recht had. Het Hof achtte het proces in de publieke opinie tegen Hervé een voldoende sanctie. Vandaar de symbolische straf.

Oud-premier Fabius werd door het Hof niet alleen vrijgesproken, conform de eis. Hij werd door het Hof geprezen om zijn snelle beslissing midden 1985 een bloedtest verplicht te stellen bij alle bloedtransfusies. Frankrijk was het derde land in Europa en het vijfde in de wereld dat daartoe zou overgaan. Verworpen werd de beschuldiging dat de regering-Fabius instelling van een verplichte test zou hebben opgehouden om het Franse laboratorium Pasteur in de gelegenheid te stellen de Amerikaanse concurrent in te halen.

Hervé daarentegen werd schuldig bevonden aan het niet goed begeleiden van de uitvoering van het testbesluit. Daarom werd hij verantwoordelijk gesteld voor het feit dat een al met aids besmette baby was geboren uit een moeder die de dag na het ingaan van de verplichte donorbloedtest besmet was geraakt via een bloedtransfusie. Bovendien verweet het Hof hem dat hij al eerder mogelijk besmet geraakte patiënten niet voor controles heeft laten terugroepen.

Dat laatste deel van het vonnis geeft enige genoegdoening aan de Vereniging van Transfusiepatiënten. Maar voorzitter Duplessis noemt de uitspraak van vandaag niettemin ,,een puur politieke beslissing van een puur politiek Hof''. Het Cour de Justice de la République bestaat uit twaalf parlementariërs en drie beroepsrechters. Voorzitter François Hollande van de Parti Socialiste hoopte vanmorgen op vrijspraak van zijn drie partijgenoten. Hij riep op tot hervorming van dit strafhof voor ambtsdaden van politici: ,,Laten we rechtspraak voortaan aan professionals overlaten.''

Het Hof deed zijn uitspraak min of meer in overeenstemming met de `eis' van het Openbaar Ministerie. De procureur-generaal had voor Fabius en Dufoix vrijspraak gevraagd.

De Fabius en Dufoix ten laste gelegde feiten waren niet bewezen, meende de procureur-generaal. Tegen de staatssecretaris, die het nauwst betrokken was geweest bij het beleid aangaande de volksgezondheid, eiste hij een `publieke reprimande'. Omdat die straf niet voorkomt in het wetboek moest het Hof een variant vinden.

De kans is klein dat het arrest van het Hof een eind heeft gemaakt aan de verhitte debatten in Frankrijk rond het drama van het met aids besmette bloed. Het aantal besmetten is ongeveer 4.000, waarvan al meer dan 600 zijn overleden. Een aantal van hen heeft begin jaren negentig een kleine schadevergoeding gekregen. Slechts enkelen (of hun nabestaanden) werden toegelaten als getuige bij het nu beëindigde proces voor het speciale Cour de Justice de la République.

Het openbaar ministerie had tijdens de voorbereiding van het proces al tweemaal tot ontslag van rechtsvervolging geconcludeerd. In dat licht verraste de `eis' tot vrijspraak niet. Woordvoerders namens de slachtoffers spraken vanmorgen de wens uit dat het derde proces in de besmet-bloedaffaire gerechtigheid zal brengen. Begin jaren negentig werden al vier ambtenaren die direct bij het nationale systeem van bloedtransfusies betrokken waren veroordeeld tot gevangenisstraffen. Over één of twee jaar volgt een derde proces, waarin enige tientallen hoge ambtelijke adviseurs van de nu berechte ministers zich strafrechtelijk moeten verantwoorden. Dat proces wordt gevoerd voor een gewoon Assisenhof, waarin de slachtoffers zich kunnen laten vertegenwoordigen door advocaten. Dat konden zij nu niet.