De bal ligt nu weer bij Philips

Met de vanmorgen aangekondigde reorganisatie loopt Sony wat achter op Philips. Het zware accent dat het Japanse bedrijf wil gaan leggen op netwerken zoals Internet is wèl nieuw voor de Europese concurrent.

Philips moest in het afgelopen jaar in de consumentenelektronica grote verliezen voor lief nemen, maar wist marktaandeel te winnen. Sony is in het afgelopen halfjaar één van de slachtoffers geweest van dit succes. Onlangs maakte het Japanse bedrijf bekend dat het in de laatste drie maanden van 1998 de verkopen heeft zien dalen van stereo-installaties, zaktelefoons, televisies en computermonitoren.

De totale omzet van Sony is in het laatste kwartaal van 1998 met 3,2 procent gedaald. Het operationeel resultaat daalde in vergelijking met de laatste drie maanden van 1997 zelfs met bijna 20 procent. Sony presenteert geen winstcijfers voor afzonderlijke divisies, maar gezien de prijsdruk van meer dan tien procent in de consumentenelektronica (meer dan 20 procent voor pc-monitoren en zaktelefoons) is het duidelijk dat het op dit gebied in de rode cijfers is beland.

De aangekondigde ingreep is in de ogen van analisten onafwendbaar. Analist H. Takada van ABN Amro in Tokio verwacht dat Sony tenminste tot september van dit jaar in de rode cijfers zal komen. De omzet zal in het eind maart af te sluiten laatste kwartaal van het boekjaar 1998/99 naar verwachting met 15 procent dalen. ,,Sony heeft in de tweede helft van het boekjaar veel problemen ondervonden van de oplopende waardering van de yen tegenover de dollar'', zegt Takada. ,,Als die ontwikkeling doorgaat kan dat nog meer schade tot gevolg hebben.''

Volgens C. Couwenbergh, de Nederlandse collega van Takada, is Sony relatief laat met de vanmorgen aangekondigde reorganisatie die ten koste gaat van tien procent van de 170.000 arbeidsplaatsen. ,,Sony ziet dat er stevig in de kosten gesneden moet worden om de aanhoudende prijsverlagingen aan te kunnen'', zegt hij. ,,Maar dat moet voortdurend gebeuren, niet eens in de vijf of tien jaar.'' Volgens Couwenberg ligt ,,de bal nu bij Philips en andere concurrenten'' om ook met nieuwe kostenbesparende maatregelen te komen. Bij vergelijkingen tussen Philips en Sony is voorzichtigheid geboden. In tegenstelling tot Philips heeft Sony zich voluit gestort op de markt voor consumenten-pc's . Anders dan Philips boekt het Japanse concern grote successen met zijn spelcomputers onder de naam `Playstation'. Philips heeft dit in de consumentenelektronica belangrijke terrein na het mislukken van de CD-i niet meer durven betreden.

Voor Takada is Sony's productie en verkoop van spelcomputers een belangrijke reden om de toekomst van het bedrijf met vertrouwen tegemoet te zien. Volgens hem zal de onlangs aangekondigde PlayStation2 technisch aansluiten op reguliere computerspelletjes die in de toekomst ontwikkeld worden voor de dvd (de opvolger van de cd). Omdat de spelcomputer en de traditionele pc zo dichter naar elkaar toe groeien ligt Sony's besluit om dochteronderneming Sony Computer Entertainment (SCE, spelcomputers) weer geheel binnen het eigen bedrijf te brengen dan ook voor de hand.

Sony-topman N. Idei mag met zijn reorganisatie achterlopen op de ferme ingrepen van zijn collega Boonstra bij Philips, met het doordenken van de gevolgen van de opkomst van Internet is hij zijn Europese tegenstrever misschien wel ver vooruit. Als onderdeel van de vanmorgen aangekondigde reorganisatie is Sony van plan behalve SCE ook enkele andere dochterondernemingen weer geheel onder de eigen controle te brengen. Dit zou nodig zijn om de levering van muziek, video en financiële diensten via elektronische netwerken bij Sony beter te coördineren.

Philips heeft, met de verkoop van Polygram juist een streep gezet onder de verkoop van film en muziek. Levering van cd-schijfjes is volgens het concern moeilijk te combineren met de productie van cd-spelers die muziek snel en gemakkelijk kunnen kopiëren.

Het centraal stellen van Internet en andere netwerken, zoals Sony nu doet, is in Eindhoven en Amsterdam (nog) niet aan de orde. ,,Een Internetstrategie staat niet hoog op ons lijstje van prioriteiten'', verklaarde Philips' president C. Boonstra vorige maand. Op een congres van marktonderzoeksbureau Forrester in Amsterdam sprak Philips-bestuurder R. Pieper enkele weken geleden in vergelijkbare termen. Philips is volgens Pieper gewend vrachtwagenladingen te leveren, niet een individuele cd-speler aan een individuele klant.