MATTHÄUS PASSION

Fijnproevers zijn wij Nederlanders, als het gaat om de Matthäus Passion van Johann Sebastian Bach. Welk ander land ter wereld kan bogen op zo'n rijke Matthäus-traditie, die ontstond na de Nederlandse première in Rotterdam? In Amsterdam begon Mengelberg precies een eeuw geleden in het Concertgebouw aan zijn Matthäus-traditie op Palmzondag, gevolgd door de Nederlandse Bachvereniging in Naarden en talrijke oratoriumverenigingen overal in het land. Bijna geen Nederlander kent nog het Wilhelmus, zo wordt wel geklaagd, maar talloze amateurzangers en Matthäus-bezoekers kunnen uit het hoofd hele koren, koralen en aria's meezingen, zoals gisteren ook weer bleek tijdens de tweede Meezing-Matthäus in de Amsterdamse Mozes en Aronkerk.

De Matthäus Passion is wereldmuziek, zo blijkt uit de nieuwe Philips-opname die in Japan werd gemaakt onder leiding van Seiji Ozawa, de Japanse dirigent van het Boston Symphony Orchestra. Hij leidt het Saito Kinen Orkest, de Tokyo Opera Singers, het Matsumoto kinderkoor, een Westers solistencorps en een gemengd Japans-Westers gezelschap van instrumentale solisten en continuo-spelers.

De opname is voor Nederlandse oren in koren, koralen en orkestpartijen wat slap en de uitvoeringsstijl is nogal `middle of the road', terwijl de tempi duidelijk zijn ontleend aan de `authentieke' of daardoor beïnvloedde uitvoeringspraktijk, zoals die van Nikolaus Harnoncourt. De uitstekende solisten John Mark Ainsley (evangelist), Thomas Quasthoff (Christus), Christiane Oelze, Nathalie Stutzmann, Stanford Olsen en Michael Volle lijken eerder verantwoordelijk voor de gang van zaken dan Ozawa en zijn landgenoten.

De gebeurtenissen in de hof van Getsemane maken dankzij Ainsley en Quasthoff echt indruk. En, als men er halverwege aan gewend is, valt er ook her en der wel te genieten en bedenkt men dat het een wonder is dat Japanners in de koren en het orkest `onze' Matthäus toch nog zó goed kunnen uitvoeren. Wat zou Gijs Scholten van Aschat terechtbrengen van een hoofdrol in het No-theater voor een zaal vol Japanse toneelpuristen? Of wat zouden ze in Tokio vinden van sushi die zijn klaargemaakt door Hollandse patatbakkers?

Als we Harnoncourt als norm nemen, dan blijft Ozawa met zijn opvattingen zelfs dichter bij hem dan westerlingen als Solti en Klemperer. Niettemin blijft de conclusie dat deze opname voor de Nederlandse Matthäus-liefhebber geen nieuw of opmerkelijk gezichtspunt biedt.

Matthäus Passion o.l.v. Seiji Ozawa. Philips 462 515-2 (3 cd)