`Marokkaans smurfje' wint El Hizjra-prijs

Gisteren werd voor de zevende keer de El Hizjra-literatuurprijs voor jong Marokkaans talent uitgereikt. Volgens de aanwezige staatssecretaris Van der Ploeg is de prijs goed voor het imago van Marokkaanse jongeren: ,,Dat er niet alleen maar negatief geluld wordt over Marokkanen.''

Als het vroeger carnaval was op de lagere school moest Aziza el Barakat verplicht een smurfenpakje dragen. De schoolleiding had het speciaal voor haar gekocht omdat ze weigerde verkleed te komen. ,,Als Marokkaans smurfje bad ik tot Allah dat hij me kwam redden, maar hij kwam niet: het was een katholieke school.'' Met dit verhaal is de Utrechtse studente (21) één van de winnaars van de El Hizjra-literatuurprijs 1999. De prijs voor ontluikend Marokkaans schrijftalent werd gisteren in Amsterdam uitgereikt in aanwezigheid van staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur).

De literatuurprijs werd zeven jaar geleden in het leven geroepen door Arabisch cultureel centrum El Hizjra ('Het Weggaan') om Marokkaanse schrijftalent in Nederland te stimuleren. Omdat het aanmoedigen belangrijker is dan het winnen, zijn er dit jaar maar liefst negen bekroonden. Nog eens elf mensen kregen een aanmoedigingsprijs. Grootste beloning is dat ze in de gelegenheidsbundel Smurfen en Shahada komen te staan. In 1992 schreven de meeste inzenders nog in het Arabisch. Inmiddels is een nieuwe generatie opgegroeid die hier is geboren of getogen. Zij schrijven in het Nederlands.

El Hizjra pronkt graag met Abdelkader Benali, schrijver van de succesvolle roman Bruiloft aan zee, die als onbekende scholier twee keer de prijs won. Dit jaar zit hij zelf in de jury. Volgens medejurylid en dichter Arie van den Berg is Benali een goed voorbeeld van wat de prijs kan betekenen: de jonge Marokkanen kunnen de Nederlandse literatuur verrijken met hun speciale stijl en gedrevenheid.

Met de prijs wil El Hizjra ook het imago van de Marokkaanse jongeren verbeteren, door nu eens niet relschoppers, maar schrijvers in de schijnwerpers te zetten. Of zoals Van der Ploeg het zegt: ,,Dat er niet alleen maar negatief geluld wordt over Marokkanen.'' Winnaar Kahlid Boudou (25) uit Tiel onderschrijft dit: ,,Voor elke Marokkaanse jongere die op niveau kan denken is hierin een taak weggelegd'', al wordt hij er ook wel eens ziek van dat hij 'altijd bezig is met uitleggen'.

Aziza el Barakat, die met haar smurfenverhaal veel aandacht krijgt, zegt dat ze met opzet 'een catchy verhaal over integratieproblemen' heeft ingestuurd. ,,Ik dacht: dit past helemaal in hun straatje. Ik heb ook normale gedichten over depressie en balans, maar daar kijken ze niet naar.'' Veel van de bekroonde verhalen en gedichten gaan inderdaad over het opgroeien tussen twee culturen. Een andere winnares, Memonita Faiq-Benseddik (25), dicht: ,,De tweede generatie/ zit vol frustratie./ Ze eten liever/ boerenkool of appelmoes/ Maar krijgen thuis/ Overwegend/ couscous.''

Khalid Boudou ziet de dubbele identiteit ook als een voordeel: ,,Ik ben als een muzikant die twee instrumenten kan bespelen. Ik combineer in mijn verhalen de Hollandse nuchterheid met de mediterrane levendigheid en passie en breng dit met een Berbers gevoel voor humor en ironie.'' Volgens jurylid en dichter Mohamed Chacha onstaat er rond de jongeren een geheel nieuwe cultuur die niet Nederlands is en niet Marokkaans.

Met staatssecretaris Van der Ploeg in de buurt, lijkt het El Hizjra handig om een lans te breken voor een literair Marokkaans tijdschrift. Het centrum wil dat al jaren maar ontbeert subsidie. Van der Ploeg trekt voor de grap heel even zijn portefeuille maar kan nog niets toezeggen. Wel belooft hij er in zijn 'Nota Culturele Diversiteit' op terug te komen. Kahlid Boudou wijst er fijntjes op dat hij al vier jaar geleden een soortgelijk tijdschrift heeft opgericht, A-Tarik (De Weg), dat verschijnt in een oplage van 3000 exemplaren. Boudou gaat terug naar Tiel met een lange lijst nieuwe medewerkers en abonnees, waaronder de staatssecretaris.

Smurfen en Sharada, Uitgeverij El Hizjra, f 15,-. Inl. (020) 4201517.