Ketting en Ravel maatjes in muziek

Het op één na helderste interval is de kwint. Wandlungen van de Portugees Emmanuel Nunez, dat door het Nieuw Ensemble in topvorm werd uitgevoerd, is een processie van akkoorden opgebouwd uit kwinten. Alles is gebaseerd op het getal vijf: van het vijftonige basisakkoord zijn 65 andere akkoorden afgeleid en dat levert vijf passacaglia's op voor 25 instrumenten.

Maar helder is anders! Nunez houdt van een labyrintisch spel, geheimzinnig gespannen, nerveus natrillend. Na een Boulez-achtig trio voor klokkenspel, celesta en harp komt de eerste passacaglia tot rust in een duet voor hoorn en cello. Maar Nunez plaatst daarop nog een snijdend akkoord van de marimba.

Dat een processie van kwinten wel degelijk helderheid kan bieden toont Ravels uitzonderlijk ingetogen Ronsard à son âme, zijn favoriete lied omdat hij de pianopartij gemakkelijk kon spelen en er zelfs tegelijkertijd een sigaret bij roken. De kwinten van het slotakkoord vormden het uitgangspunt voor Otto Kettings Derde symfonie. Ketting en Ravel waren zaterdagavond op elkaar aangewezen op het laatste concert in de themaserie `Maatjes in muziek' in de Beurs van Berlage. Van de drie Ravel-liederen die Ketting instrumenteerde zijn Ballade de la Reine en Sainte nog geheel in de stijl van Satie gecomponeerd, maar is Manteau de Fleurs veel persoonlijker als een soort van voorstudie voor de Shéhérazade, oorspronkelijk bedoeld als een inleiding voor een sprookjesopera. Ketting putte voor zijn instrumentatie dankbaar uit deze cyclus.

Heerlijke muziek is ook Kettings eigen liedcyclus The light of the sun naar oud-Egyptische grafteksten. Daarin zijn stijlcitaten verwerkt zoals naar Ravel (Boléro in deel een, l'Enigme Eternelle in deel twee), Messiaen in deel vier en Matthijs Vermeulen in deel vijf. Maar het resultaat is wel degelijk op en top Ketting. Tegenover skeletachtige schorpioenenmuziek staat Oosterse omarming in grootmoedige gulheid. Jammer dat sopraan Rosemary Hardy de warme laagte in haar stem mist die hier zo onmisbaar is. Jurjen Hempel en de zijnen hielden niets achter.

Concert: Nieuw Ensemble. Gehoord: 6/3 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4 10/3 20.02 uur; tv Ned 3 21/3 13 uur.

Concert: Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Jurjen Hempel. Gehoord: 6/3 Beurs van Berlage Amsterdam.