Bosnisch Brcko neutraal verklaard

Een arbitragecommissie heeft de Bosnische stad Brcko gisteren aangewezen als neutraal gebied, met een gemeenschappelijk bestuur van Serviërs, Kroaten en moslims, onder internationaal toezicht.

De regering van de Servische republiek in Bosnië onder leiding van premier Milorad Dodik heeft haar ontslag ingediend uit protest tegen dit besluit, dat door de onafhankelijke commissievoorzitter Roberts Owen bekend werd gemaakt.

De kwestie-Brcko is in 1995 bewust buiten de onderhandelingen in Dayton gehouden, omdat het vredesproces erop stuk dreigde te lopen. Besloten werd de toewijzing van de stad over te laten aan een arbitragecommissie van alle drie bevolkingsgroepen uit Bosnië, de Serviërs, moslims en Kroaten.

De VN-gezant van Bosnië, Carlos Westendorp, heeft Dodik dringend gevraagd aan te blijven. Westendorp beschouwt de gematigde Dodik als een steunpilaar in het Bosnische vredesproces.

Gistermiddag heeft Westendorp de president van de Servische republiek in Bosnië, de ultranationalist Nikola Poplašen, uit zijn ambt gezet wegens zijn voortdurende obstructie van het akkoord van Dayton. Westendorp heeft daartoe de bevoegdheid krachtens het Dayton-akkoord. Poplašen, die heeft gezegd het ontslag niet te accepteren, probeert al sinds zijn verkiezing in september vorig jaar van Dodik af te komen.

Brcko is de noordelijkste stad van Bosnië. Zowel de Serviërs als de moslim-Kroatische federatie hebben de stad de afgelopen jaren opgeëist. Brcko vormt een ongeveer vier kilometer brede corridor tussen de Servische gebieden rond Banja Luka in het westen en Pale in het oosten. De moslims en Kroaten beschouwen de stad, gelegen aan de Sava en de enige haven in het gebied, als een cruciale verbinding met Kroatië en het Midden-Europese transportnet.

Voor de oorlog telde Brcko 88.000 inwoners, van wie ongeveer de helft moslims, een kwart Serviërs en een kwart Kroaten. Nu wonen er alleen nog Serviërs, ongeveer 47.000. Het zijn voor een groot deel vluchtelingen uit andere delen van Bosnië en Kroatië.

De arbitragecommissie heeft de beslissing over Brcko herhaaldelijk uitgesteld omdat de partijen het absoluut niet eens konden worden. De Amerikaan Roberts Owen heeft de knoop nu eindelijk doorgehakt.

De voorzitter van het parlement van de Servische republiek in Bosnië, Petar Djokic, heeft het parlement voor morgen bijeengeroepen om de politieke situatie te bespreken. Ook over het ontslag van Poplašen zal worden gesproken. Poplašen eist dat in een referendum over zijn ontslag wordt gestemd. (Reuters, AP, AFP)