Verzwakkende euro

DE HYPOTHEEKRENTE is in Nederland weer aan het stijgen. Een klein stapje weliswaar, na de sterke dalingen van de afgelopen anderhalf jaar, maar toch. Het heeft alles te maken met de veranderende omstandigheden op de internationale kapitaalmarkten en in het bijzonder met het koersverloop van de euro. Sinds de introductie op 1 januari is de koers van de euro ten opzichte van de dollar gezakt. Een monetaire vuistregel is dat een goedkopere munt op den duur een hogere inflatie betekent en dat vertaalt zich in hogere rente. Omgekeerd betekent een harde munt lage inflatieverwachtingen en een lagere rente.

De hooggespannen verwachtingen over de euro als een keiharde munt en als concurrent van de dollar zijn in de eerste twee maanden van het bestaan van de Europese munt niet uitgekomen. Daarvoor zijn verschillende oorzaken aan beide zijden van de Atlantische Oceaan te noemen. Ten eerste de uiteenlopende kracht van de Amerikaanse en de Europese economieën. Terwijl de Verenigde Staten maar doorgaan met hun uitbundige groei, sputtert de grootste economie van `euroland', Duitsland. De Duitse stagnatie, versterkt door het ondernemers-onvriendelijke beleid van de regering in Bonn, vertaalt zich in twijfel over de economische perspectieven van euroland. Dat maakt de euro voor investeerders geen aantrekkelijke munt.

Twee andere ontwikkelingen in Duitsland spelen de euro parten. Ten eerste zijn de hoge loonafspraken die worden gesloten niet alleen ongunstig voor de Duitse werkgelegenheid, maar ook voor de euro. Ze wakkeren de vrees aan van looninflatie. Ten tweede heeft minister van Financiën Lafontaine met zijn voortdurende oproepen aan het adres van de Europese Centrale Bank (ECB) voor renteverlaging de reputatie van de euro niet versterkt. Ook al heeft de ECB zich van zijn druk niets aangetrokken, het wekt op de financiële markten de indruk dat politieke sturing van het monetaire beleid om de hoek ligt.

DE ECB HEEFT gisteren haar rentetarieven onveranderd gelaten. Terecht, want een verlaging van het officiële rentetarief zou de koers van de euro ten opzichte van de dollar hebben aangetast. Temeer, omdat in de Verenigde Staten de verwachting is dat de Federal Reserve de rente zal gaan verhogen. De paradoxale situatie is nu dat de ECB de korte rente niet kan verlagen omdat dan de euro verder zou verzwakken, de inflatieverwachtingen oplopen en de lange rente op de kapitaalmarkt omhooggaat. De stijging van de hypotheekrente in Nederland is een graadmeter voor het afnemende vertrouwen op de kapitaalmarkten in de hardheid van de euro.